Voor China is het duidelijk: ‘Trump probeert ons eronder te houden’

Handelsoorlog Op straat in Guangzhou zien Chinezen nieuwe Amerikaanse importheffingen als teken dat de VS de opkomst van China niet kunnen verkroppen. „Het is toch niet zo dat alleen Amerika zich mag ontwikkelen?”

Een bouwvakker pauzeert op een bouwplaats. Op de achtergrond een poster met de wolkenkrabbers van het zakelijke centrum van Beijing. Foto AP/Andy Wong

De 21-jarige Catherine Lin studeert internationale betrekkingen aan de Sun Yat-sen-universiteit in de Zuid-Chinese stad Guangzhou. Ze is uitgeweken naar een lounge-café in de buurt van haar universiteit omdat ze daar lekker rustig kan zitten studeren.

Dat is deze dagen extra prettig, want de recente escalatie in de handelsoorlog tussen de VS en China leidt tot veel opwinding en discussies onder haar medestudenten internationale betrekkingen. Zij vindt die gesprekken niet zo interessant. Iedereen vindt wel wat, maar niemand weet er echt wat vanaf, vindt ze. „Ze hebben het er vooral over wie gaat winnen. Ze denken allemaal dat China dat is.”

Eerder deze week kondigde de Amerikaanse president Donald Trump nieuwe importheffingen aan op 200 miljard dollar (171 miljard euro) aan Chinese goederen, een maatregel die China voorlopig bescheiden beantwoordde met heffingen op 60 miljard aan Amerikaanse goederen. Trump zegt de handelsbalans met China meer in evenwicht te willen brengen. Bovendien beschuldigt hij het land ervan Amerikaanse technologie te stelen.

Lin is niet dol op de in haar ogen al te simpele kijk van haar medestudenten op de handelsoorlog. „Het gaat er niet om wie er wint en wie er verliest: ik weet zeker dat beide kanten er last van zullen krijgen.” Heel veel meer wil ze er niet over zeggen. Ze voelt zich te slecht op de hoogte. „Ik lees er alleen maar over in de Chinese media, en die schrijven allemaal hetzelfde. Wat de argumenten van de Amerikaanse kant zijn, weet ik gewoon niet.”

Liang, een man van 25 die zijn voornaam niet wil geven, is minder terughoudend. „Amerika doet zo tegen ons, omdat Trump niet kan accepteren dat China machtiger wordt. Dat vind ik heel irritant. Trump probeert ons er zo onder te houden.” Liang werkt als online verkoper voor een site waarop makelaars huizen te koop aanbieden. „Wij Chinezen zijn heel vaderlandslievend en trots op wat China heeft bereikt. We zijn gewoon kwaad dat Amerika ons zo behandelt.”

Als voorbeeld noemt hij het Chinese telecombedrijf Huawei, dat veel moeilijkheden op de Amerikaanse markt ondervindt. Amerika ziet het bedrijf als een veiligheidsrisico en is onder meer bang dat het spioneert voor de Chinese overheid via telecommunicatiesystemen en netwerken die het in andere landen introduceert. „Wij zijn juist heel trots op dat bedrijf. Ze doen het ontzettend goed. Juist daarom wijst Amerika het af.”

Miljoen extra banen

De meest opvallende reactie op de nieuwe Amerikaanse heffingen kwam van internetmagnaat Jack Ma. Begin vorig jaar beloofde hij tijdens een persoonlijke ontmoeting met Trump dat hij een miljoen extra banen zou scheppen in Amerika. Die belofte trok hij deze woensdag weer in: hij stelde dat de handelsoorlog het hem onmogelijk maakt om die belofte nu nog na te komen.

Ma ging er bij zijn plannen oorspronkelijk vanuit dat al die nieuwe banen in de VS min of meer vanzelf zouden ontstaan. Daarvoor hoefde hij niet extra in de VS te investeren. Hij hoefde alleen maar zijn afzetkanalen in China beter open te stellen voor Amerikaanse producenten, dan zouden de 400 miljoen Chinese klanten van Alibaba er vanzelf voor zorgen dat er in Amerika banen bijkwamen.

Elvis Chen denkt dat China niet alleen een handelsoorlog, maar ook een echte oorlog van de VS zou kunnen winnen

Zo’n sterk geloof in de macht van het grote getal deelt Ma met de 30-jarige Elvis Chen. De handelaar in elektronica zit op een terrasje van de Starbucks aan de ijskoffie. Hij gelooft dat China niet alleen een handelsoorlog, maar ook een echte oorlog van de VS zou kunnen winnen als het zover zou komen. „Logisch, want we zijn gewoon met veel meer mensen.”

Niet dat hij gelooft of hoopt dat er zo’n oorlog komt, maar dan moet Amerika wel van houding veranderen. Amerika moet de opkomst van China accepteren en bereid zijn om het land meer ruimte te geven. „Anders kan China zich op een gegeven moment als een kat in het nauw voelen, en dan moet China natuurlijk wel terugslaan”, aldus Chen. ,,Dan krijg je wel een oorlog.” Dat zou dan helemaal de schuld van de VS zijn, want Chinezen zijn van nature vredelievend, legt hij uit. Ze zijn er anders dan Amerikanen niet op uit om andere volkeren te overheersen.

Wat vindt Chen van de Amerikaanse beschuldiging dat China technologie van Amerika steelt? Daar moet hij om lachen „Leren is per definitie kopiëren. Als een buitenlander Chinees leert, dan heeft hij toch ook de taal niet van ons gestolen?” De opkomst van China is nu eenmaal een feit, dat moet Amerika accepteren. „Het is toch niet zo dat alleen Amerika zich mag ontwikkelen?”

Lees ook: Chinees geld stuit op groeiend wantrouwen in VS

Chinese media

Veel zorgen dat de handelsoorlog de economische groei in China zal afzwakken, hebben Liang, Chen en ook Catherine Lin nog niet. Dat komt misschien ook omdat Chinese media er in hun verslaggeving alles aan doen om te voorkomen dat mensen hun vertrouwen in de Chinese economie verliezen nu de handelsoorlog in hevigheid toeneemt.

„Zo’n handelsoorlog is maar tijdelijk, dat lost zich wel weer op”, zegt Lin erover. „Wij jongeren maken ons veel meer zorgen over de gezondheid van de Chinese economie op de langere termijn. Gaat het ons lukken om werk te vinden? Stijgen de huizenprijzen zo sterk dat we straks niet aan een eigen huis kunnen komen?” Het antwoord op die vragen houdt volgens haar maar heel beperkt verband met de handelsoorlog.

Chen denkt er overigens niet over om Starbucks, waar hij zijn koffie drinkt, te boycotten om zo Amerika te dwarsbomen. Hij kijkt verbaasd als het hem wordt gevraagd. Tot de boycot van Amerikaanse producten wordt tot nu toe dan ook niet of nauwelijks opgeroepen.

Chen blijft erbij dat China in de handelsoorlog niets te verwijten valt: „De VS zoeken gewoon met iedereen ruzie, ook met Canada, Rusland en met de EU. Hebben die Amerika dan allemaal iets aangedaan?”

    • Garrie van Pinxteren