Meestal geeft de commissie negatief advies

Nader onderzoek Sinds 2012 is de ACAS voor veroordeelden een laatste hoop. Slechts in weinig gevallen leidt het tot een nader onderzoek.

Moord, doodslag, verkrachting. De dertig zaken die de Adviescommissie afgesloten strafzaken (ACAS) sinds 2012 heeft behandeld gaan over zware delicten. Vaak steunen ze op een beperkt aantal bewijsmiddelen en in de oudere zaken stond DNA-techniek nog in de kinderschoenen. Volgens het jaarverslag heeft de ACAS in 60 procent negatief geadviseerd zonder eigen onderzoek. In 20 procent van de zaken bleef het advies ook na eigen onderzoek negatief en in de overige 20 procent adviseerde ACAS na eigen onderzoek tot nader onderzoek. Drie zaken:

Brandstichting in Oudenbosch

Zaterdagnacht 27 april 2008 staat in Oudenbosch een partytent in de fik pal naast een woning met vier slapende gezinsleden. Meerdere getuigen wijzen naar een vrouw die hangend over de schutting een blok hout aanstak. Ze zou ruzie hebben gehad met het gezin na het opheffen van de linedanceclub. Het hof veroordeelt de vrouw wegens brandstichting tot 30 maanden cel waarvan tien voorwaardelijk. In 2015 vraagt haar advocaat de ACAS om advies over de wenselijkheid van nader onderzoek. De veroordeelde was in de supermarkt aangesproken door iemand die vertelde dat diens zwager de brand had gesticht en haar ervoor had laten opdraaien. De vrouw wil dat beiden worden verhoord. De ACAS buigt zich over het dossier en ziet dat de zwager al eens als getuige is gehoord met een geloofwaardige verklaring en dat meerdere getuigen onafhankelijk van elkaar de vrouw als dader aanwezen. De ACAS ziet geen reden voor nader onderzoek.

Moord op Milly Boele

Op 10 maart 2010 lokt in Dordrecht een 26-jarige man buurmeisje Milly Boele naar zijn woning. Hij houdt haar vast, verkracht haar oraal en begraaft haar na verwurging in zijn achtertuin. Zes dagen later vindt de politie het 12-jarige meisje en in 2012 veroordeelt het hof de buurman, destijds agent, tot 18 jaar gevangenisstraf en tbs. In 2014 dient de advocaat van de veroordeelde bij de procureur-generaal (pg) een verzoek in tot nader onderzoek. Aanleiding is de bevinding van een psycholoog in de gevangenis die schrijft dat de man al sinds 2007 lijdt aan chronische PTSS. Deze mogelijkheid zou tijdens het strafrechtelijk onderzoek onvoldoende zijn onderzocht en volgens de advocaat mogelijk tot een ander vonnis hebben geleid. De pg vraagt de ACAS om advies. Ze bestudeert het dossier en concludeert dat het psychologisch onderzoek destijds grondig is geweest, dat de nieuwe psychologische test onbetrouwbaar is, dat zijn PTSS-klachten ook door detentie kunnen zijn toegenomen en dat onduidelijk is waarom een PTSS een ander licht zou werpen op zijn daden. De ACAS ziet geen reden voor nader onderzoek tot herziening.

Flatmoord in Rosmalen

Op 10 april 2000 belt een man rond 11.10 uur het alarmnummer omdat hij bij thuiskomst in zijn flat in Rosmalen zijn vriendin aantreft met een doorgesneden keel. Agenten vinden het levenloze lichaam in het halletje in een grote plas bloed met onder haar arm een mes. De man blijft volhouden onschuldig te zijn. Hij had zojuist een aantal mensen op de fiets bezocht en dus een alibi. Hij en zijn vriendin waren psychiatrisch patiënt, volgens hem heeft zijn vriendin zelfmoord gepleegd. Aanvankelijk is er gebrek aan bewijs maar in 2014 acht de rechtbank en later ook het hof doodslag bewezen. Ze baseren zich op twee deskundigenrapportages en de impliciete aanname dat het niet voor de hand ligt dat de vrouw haar eigen keel doorsnijdt. De man krijgt tbs opgelegd en in 2008 verwerpt de Hoge Raad zijn cassatieberoep. Meerdere strafdeskundigen bijten zich in de zaak vast. Ze twijfelen aan de eerdere rapportages en in 2016 werpt ook de voormalig huisarts van de vrouw nieuw licht op de zaak. Enkele weken voor haar overlijden had de vrouw contact met hem gezocht en gevraagd in haar keel te snijden omdat er iets zat wat er niet thuis hoorde. Ze zou mogelijk hebben geleden aan waandenkbeelden. Halverwege 2016 vraagt de advocaat van de veroordeelde de ACAS om advies. Die besluit het NFI te vragen bloedsporen opnieuw te onderzoeken. Die concludeert dat het scenario van zelfdoding evengoed waarschijnlijk is en dat de eerdere deskundigenrapportages kunnen worden betwist. De ACAS brengt advies uit aan de pg en in juli dit jaar besluit de Hoge Raad tot nader onderzoek.

    • Freek Schravesande