Huis opeten? Zo voorkom je dat

Geldzaken Veel mensen vrezen dat ze hun eigen huis moeten ‘opeten’ als ze in een zorginstelling gaan wonen: eerst je vermogen opmaken. Klopt dat wel?

Illustratie Tom Wientjes

Naar een verpleeghuis én een hoog vermogen? Vroeger betekende dat een hoge eigen bijdrage. Tegenwoordig zit aan de eigen bijdrage (Wlz) als je in een zorginstelling wordt opgenomen een maximum per maand van circa 2.300 euro. Heb je na de verkoop van je eigen woning bijvoorbeeld vier ton op de bank, dan kun je daarvan minimaal dus nog zo’n zestien jaar wonen. Doordat mensen langer zelfstandig blijven wonen, verblijven de meeste ouderen echter minder dan een jaar in een verpleeghuis, volgens zorgondernemersorganisatie Actiz. Enigszins cru gezegd: je hoeft dus niet bang te zijn dat er niets overblijft voor je erfgenamen.

De hoogte van de eigen bijdrage is afhankelijk van een aantal factoren. Hoe hoger je inkomen uit pensioen en AOW, hoe meer je betaalt. Ook je vermogen speelt een rol. Net als de vraag of je alleenstaand bent of nog een partner hebt die in het (koop)huis blijft wonen.

Rekenvoorbeelden

Alex van Scherpenzeel van ANBO geeft een rekenvoorbeeld: „Neem een echtpaar, waarvan de ene partner in een verzorgingshuis woont, de andere woont nog in het eigen huis. Samen hebben ze 500.000 euro op hun spaarrekening. Partner 1 heeft een inkomen uit pensioen plus AOW van 10.500 euro per jaar, de andere partner krijgt 25.000 euro pensioen plus AOW. Omdat de ene partner in het eigen huis blijft, telt de waarde van het huis op dit moment niet mee. De opgenomen partner betaalt de zogeheten ‘lage eigen bijdrage’ (maximaal 842,80 euro per maand) omdat er ook nog kosten voor het eigen huis zijn. Het inkomen waarover de eigen bijdrage wordt berekend, bedraagt 52.896 euro (zie rekenmodule www.hetcak.nl). De partner in het verpleeghuis betaalt dan een eigen bijdrage van 711,63 euro per maand. Van Scherpenzeel: „In dit geval wordt dus niet ingeteerd op het eigen vermogen, want de bijdrage kan makkelijk worden betaald uit het inkomen.”

Anders wordt het als een alleenstaande met een koophuis in een verpleeghuis gaat wonen. Stel dat het huis wordt verkocht voor twee ton, de overwaarde telt mee voor de berekening van de eigen bijdrage, met een vrijstelling van 30.000 euro. Pensioeninkomen inclusief AOW bedraagt 25.000 euro. De eigen bijdrage wordt dan berekend over 30.716 (25.000 euro inkomen plus 5.716 euro bijtelling over de overwaarde van het huis). De eerste zes maanden betaalt de alleenstaande het lage tarief van 369,30 euro per maand, daarna de maximale hoge eigen bijdrage van 2.332,60 euro per maand. Deze persoon gaat dus interen op zijn of haar vermogen omdat het maandinkomen lager is dan de eigen bijdrage.

Schenken

Wat kun je doen om je eigen bijdrage omlaag te brengen? „Je vermogen verminderen door te schenken”, luidt het advies van financieel specialist Clasien Ouderdorp en fiscalist Tjalling Letterie van Vereniging Eigen Huis. „Aan je kinderen, andere personen of een goed doel. De schenker verlaagt zo zijn belast vermogen, wat gunstig is voor de hoogte van de eigen bijdrage. Het is wel verstandig om eerst met een financieel adviseur te bekijken of schenken bij jouw situatie past.”

Wacht niet met schenken tot de dag dat je naar een verpleeghuis moet, adviseren Ouderdorp en Letterie. De eigen bijdrage wordt berekend over het laatst (bij de Belastingdienst) bekende verzamelinkomen, dat is dat van twee jaar geleden. Schenk je bijvoorbeeld dit jaar, dan is die schenking dus pas van invloed op de eigen bijdrage in 2021.

Bereken je eigen bijdrage op www.hetcak.nl. Zelf een vraag over geld voorleggen? Mail naar geld@nrc.nl.

    • Friederike de Raat