Vriesvis scoort goed, blikvis niet

Wat eten we? In de supermarkt vind je genoeg duurzame vis, alleen niet in blik.

Foto Istock

Wie zijn ogen dicht doet en op de tast een visje uit het vriesvak pakt, kán bijna niet verkeerd kiezen. Of het nou pangasius, koolvisfilets of vissticks zijn. Voor de vissnobs die nu steigeren: we hebben het even niet over culinaire genoegens, maar over duurzaamheid.

Bijna alle ingevroren vis in de supermarkt (92 procent) heeft tegenwoordig een serieus keurmerk: MSC, voor wilde vis, of ASC, voor verantwoorde kweekvis.

Bij verse vis hoef je, keurmerktechnisch, ook maar amper op te letten. Daar is 81 procent ASC- of MSC-gecertificeerd.

Het is voor het eerst dat we dit zo precies weten. De organisaties achter MSC en ASC hebben het zelf geturfd en naar buiten gebracht in het rapport Stand in het schap. Alle grote supermarkten werden doorgelicht: Albert Heijn, Jumbo, Lidl, Aldi en Plus.

De resultaten zijn bemoedigend. Supermarkten doen het goed, zeker in vergelijking met de horeca.

Want zelfs restaurants die zich als duurzaam presenteren, serveren vaak vis die echt niet kan, bleek eerder dit jaar. Ze hebben soorten op de kaart die overbevist worden of soorten waarvan vangst of kweek schade toebrengen aan natuur en milieu. Denk aan paling, verkeerde tonijn of gamba’s.

Lees ook: Niet alle vis op de menukaart is fris

In de supermarkt, waar we het grootste deel van onze vis kopen, gaat het dus een stuk beter. De verschillen tussen ketens onderling zijn vrij klein. Maar het maakt nog steeds uit waar je winkelt: bij de ene vestiging valt er een stuk meer te kiezen dan bij de andere.

Er blijft ook iets te wensen over. Het conservenschap doet het niet zo best. Minder dan de helft van de blikvis is MSC-gecertificeerd (ASC komt niet voor: kweekvis wordt in Nederland nog niet ingeblikt). Het wemelt er wel van de stempels ‘dolfijnvriendelijk’. Maar die keurmerken kun je vergeten, die betekenen in de praktijk (vrijwel) niets.

Verschillen tussen blikfabrikanten blijken groot. Rio Mare bungelt onderaan (30 procent MSC). Fish Tales (geheel gecertificeerd) doet het het best.

En de ene vis is de andere niet. Dat ik kortgeleden geen bliksardines met MSC-keurmerk kon vinden, is niet verwonderlijk, zie ik nu. Ruim driekwart van de sardientjes heeft die niet. Het is daarmee de slechts presterende vis in de top-15 van de supermarkten.

Dat geldt ook voor de grote publiekslieveling: tonijn. Die doet het maar nét iets beter dan sardines. Van de zalm, na tonijn het meest in de supermarkt te vinden, heeft een kwart geen ASC- of MSC-keurmerk.

Daar staat tegenover dat er inmiddels ook drie soorten in de supermarkt voor 100 procent gecertificeerd zijn. Tilapia is er eentje van, net als de al eerder genoemde panga. Maar wie dat te min vindt, zit met kabeljauw ook altijd goed.

Correctie (24 september 2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat fabrikant Queens vis in blik produceert. Dat klopt niet, ze maken diepvriesproducten. De passage is aangepast.

    • Geertje Tuenter