‘Binnen een jaar bloedtest alzheimer beschikbaar’

Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier een opvallend persbericht. Deze week: Er komt snel een test op alzheimer. En genezing komt een stap dichterbij, stelde een persbericht uit Amsterdam. Dat gaf ruzie.

Philip Scheltens verdedigt bij Pauw het persbericht over een alzheimertest.

Binnen een jaar is er een betrouwbare bloedtest voor alzheimer op de markt, ging de kersverse hoogleraar neurochemie Charlotte Teunissen van het Amsterdam UMC vrijdag tijdens haar inaugurele rede zeggen. Zo’n test is er niet. De diagnose alzheimer is moeilijk en bewerkelijk.

Het NOS Journaal bracht het afgelopen maandag al als fors nieuws. Maar ’s avonds kwam de NOS erop terug, in Nieuwsuur. Hoogleraar geriatrie Marcel Olde Rikkert van het Radboudumc in Nijmegen noemde het nieuws „veel te voorbarig”.

In een persbericht had Amsterdam UMC die ochtend uitgelegd dat de test het eiwit amyloïd in het bloed meet. „De stapeling van dit eiwit in de hersenen wordt gezien als een belangrijke veroorzaker van de ziekte van Alzheimer”, aldus dat bericht. Teunissen zegt daarin dat door haar onderzoek „de genezing van alzheimer een stap dichterbij” komt.

„Op deze wijze genereert Amsterdam UMC veel onrust en valse hoop”, zei Olde Rikkert in Nieuwsuur. Er bestaat na tientallen jaren van mislukte medicijnexperimenten nog geen geneesmiddel tegen alzheimer. Ook de rol van amyloïd in de ziekte staat niet vast.

Op dinsdag schoven Charlotte Teunissen en hoogleraar Philip Scheltens, van het Alzheimer Centrum van Amsterdam UMC, aan bij praatprogramma Pauw, waarin ze hun geloof in de test opnieuw toonden. „De test is echter niet bedoeld om alzheimer in de algemene bevolking op te sporen”, zei Scheltens er. Die nuance ontbrak in het persbericht.

Een woordvoerder van het Amsterdam UMC probeert de rel te sussen: „Het is een verschil van inzicht tussen Olde Rikkert en Scheltens, die nu over de rug van een jonge hoogleraar wordt uitgevochten.”

    • Sander Voormolen