Avontuurlijk debuut Jaap van Zweden bij New York Philharmonic

‘New York, Meet Jaap’ Het inauguratiegala van Jaap van Zweden als Music Director van het New Yorkse orkest werd donderdagavond uitbundig ontvangen. „Hij is krachtig en energiek.”

Jaap van Zweden dirigeert het New York Philharmonic tijdens het 'Opening Gala: New York, Meet Jaap', donderdagavond in het Lincoln Center. Foto Mike Coppola / Getty

Het Empire State Building was voor de gelegenheid in ‘philharmonisch rood’ aangelicht en op de rode loper voor David Geffen Hall in het Lincoln Center kon je acteur Alec Baldwin zien naast Joop van den Ende en Paul de Leeuw, of violist Itzhak Perlman naast voetbaltrainer Louis van Gaal.

Het inauguratiegala van Jaap van Zweden als 26ste Music Director van het New York Philharmonic was donderdagavond een feestje voor de rich and famous in black tie, voor tientallen journalisten uit de hele wereld én voor gewone New Yorkers in spijkerbroek. De enorme zaal met zijn 2800 stoelen en beruchte akoestiek was bijna uitverkocht en reageerde uitbundig op het avontuurlijke en maximaal afwisselende programma. Wagners Walkürenritt, hier in razend tempo als explosieve encore afgevuurd, werd zelfs met euforische „woehaa’s” verwelkomd, zoals daarvoor Stravinksky’s Sacre een succes was en voor de pauze het Pianoconcert in G van Ravel door de fenomenale Daniil Trifonov.

Lees ook: Jaap van Zweden: ‘Ik wil in New York met een uitroepteken beginnen’

Een nieuw stuk - Filament van componiste Ashley Fure – symboliseerde met zijn tussen het publiek opgestelde zangers met maatgemaakte megafoons de „new era” die de manshoge posters buiten ook aankondigden: het orkest moet meer naar de mensen toe komen.

Van Zweden had er zin in, zei hij tevoren, „maar ja, natuurlijk is het ook gewoon heel spannend.”

Als „spannend” typeerde ook Anthony Tomassini, muziekcriticus van The New York Times, Van Zwedens chefschap. „Hij is krachtig en energiek, dat is goed. Hij is top-down, daarover heb ik mijn reserves. Het interessante is nu te zien hoe hij zich als dirigent ontwikkelt met een orkest dat, anders dan zijn vorige in Dallas, al goed ís.”

#MeToo-gerelateerde aanklachten

Extra stress veroorzaakte het feit dat net deze week twee orkestmusici op sleutelposities zijn ontslagen na #MeToo-gerelateerde aanklachten: solotrompettist Matthew Muckey en solohoboïst Liang Wang. „Dit soort gedrag moet ook gewoon stoppen”, aldus Van Zweden, die niet bij de ontslagprocedure was betrokken. „Wat mij persoonlijk dan heel erg bevalt aan dit orkest is de realiteitszin. Iedereen schoof gewoon een stoel op.”

Van Zwedens inauguratieconcert werd gevolgd door een groot diner voor ongeveer 500 sponsoren van het orkest. De door Van Zweden binnengehaalde CEO Deborah Borda haalde in de eerste maanden na haar aanstelling 50 miljoen aan privaat geld binnen voor Van Zwedens eerste seizoenen. „Daar bedanken we ze nu voor”, aldus Van Zweden.

    • Mischa Spel