Opinie

algemene beschouwingen

Fractievoorzitters verheffen navelstaren weer tot grote hoogte

Zoals de Derde Dinsdag in september met de Troonrede en het aanbieden van de Miljoenennota de dag van het kabinet is, is de woensdag na Prinsjesdag de dag van de gekozen volksvertegenwoordiging. Dat wil zeggen: zou dat moeten zijn. Het is dé gelegenheid waarbij de politieke aanvoerders in de Tweede Kamer – en dat zijn er tegenwoordig veel - niet alleen hun oordeel geven over de gepresenteerde kabinetsplannen, maar ook hun actuele kijk op het land en de wereld.

Vanuit die optiek bezien viel het optreden van de diverse fractievoorzitters niet mee. Integendeel, het was een treurig makende vertoning waarbij het nationaal navelstaren tot grote hoogte werd verheven. Terwijl er nogal wat aan de hand is in de wereld om Nederland heen. Vanzelfsprekendheden zijn in een hoog tempo schaars aan het worden. Van politici mag dan een antwoord worden verwacht.

Secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties zei eerder dit jaar dat de Koude Oorlog terug is, maar dan wel zonder het veiligheidsinstrumentarium van vroeger om de zaak onder controle te houden. De onberekenbare Amerikaanse twitter-president Donald Trump zet onder andere met zijn handelsoorlog de wereldorde op het spel.

Het eindspel rond de burgeroorlog in Syrië waarbij het Westen zich na aanvankelijke flinkheid in een machteloze positie liet manoeuvreren is de opmaat voor verdere giftige onrust in het explosieve Midden-Oosten. Dichter bij huis zet de aanstaande Brexit en het autoritaire gedrag van leiders in Oost-Europese EU-landen de Europese Unie op het spel.

Op economisch gebied wijzen diverse deskundigen bij de tiende verjaardag van de val van zakenbank Lehman Brothers, waarmee in 2008 de mondiale financiële crisis begon, erop dat de grondoorzaken niet zijn weggenomen. Met de gigantische schuldenlast danst de wereld op een vulkaan.

Nauwelijks iets van al deze urgente dreigingen in de Tweede Kamer. Daar overheerste maar één woord: dividendbelasting. Niet onbelangrijk, maar toch wat mager voor de jaarlijkse politieke hoogmis. Temeer daar het onderwerp de afgelopen tijd al zo vaak besproken is en ook nog besproken zal worden.

Premier Mark Rutte (VVD) wordt vaak verweten geen visie te hebben. Zelf vindt hij dat geen probleem. Wie visie zoekt, moet naar de oogarts, luidt zijn van de Duitse ex-bondskanselier Helmut Schmidt geleende standaardantwoord. Volgens Rutte is zijn rol het oplossen van problemen. Het is een wat eenzijdige taakopvatting, maar als aanvoerder van een vierpartijencoalitie zijn de mogelijkheden inderdaad beperkt.

Deze beperking geldt echter niet voor de fractievoorzitters die deze week in de Tweede Kamer aan het woord zijn. Aan de hand van de eigen partijbeginselen kunnen bij uitstek zij hun licht laten schijnen over de grote vragen die de wereld en Nederland beheersen en daarbij enigszins richting geven voor de oplossingen.

Die opdracht geldt des te meer nu kiezers over een half jaar indirect een nieuwe Eerste Kamer kunnen kiezen en over acht maanden een nieuw Europees Parlement. Helaas, de Tweede Kamer was daarentegen heel erg met zichzelf bezig. Jammer voor degenen die wat verwachten van hun politici; pijnlijk voor die politici zelf.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.