Hongersnood dreigt voor miljoenen kinderen in Jemen

Humanitair rampgebied

Save the Children en de VN waarschuwen voor steeds grotere nood in Jemen. „Een hele generatie Jemenitische kinderen dreigt te sterven.”

Een ondervoed kind in een ziekenhuis in Jemen. Foto Essa Ahmed/AFP

Al een paar jaar geldt Jemen als het grootste humanitaire rampgebied ter wereld. Maar voorlopig gaat het alleen nog maar slechter in het land, dat sinds 2015 in de greep verkeert van een verwoestende oorlog.

De hulporganisatie Save the Children waarschuwde woensdag dat nu 5,2 miljoen kinderen met acute hongersnood worden bedreigd, een miljoen meer dan tot nu toe was aangenomen. Gelijktijdig liet het Wereldvoedselprogramma van de VN weten dat als de toestand niet snel verbetert, 11,9 miljoen Jemenieten door hongersnood getroffen zullen worden. Op dit moment zijn er al 8,4 miljoen mensen volledig van buitenlandse hulp afhankelijk.

„Elke dag gaat het slechter”, zegt Mariam Aldogani, een Jemenitische arts die voor Save the Children werkt in de belegerde havenstad Hodeida, in een telefonisch interview met NRC. „Er is een tekort aan alles, aan medicijnen aan voedsel, aan scholen. Er is cholera, er is difterie, er is ondervoeding en er overlijden veel meer kinderen dan een half jaar geleden. Weet u hoe het is om te praten met een zwaar ondervoede zwangere moeder, die wanhopig probeert voor haar kind en zichzelf te zorgen? Je ziet de angst in hun ogen. Je ziet mensen sterven maar je kunt ze niet helpen.”

Lees ook de column Lotfi El Hamidi: Het verdriet van de Jemeniet

Door deze oorlog dreigt een hele generatie Jemenitische kinderen te sterven, zei Helle Thorning-Schmidt, directeur van Save the Children, volgens het persbureau AFP. Ze zei onlangs in het noorden van Jemen een ziekenhuis te hebben bezocht: „De baby’s waren te zwak om te huilen, hun lichamen waren uitgeput van de honger.”

Vooral in de noordelijke gebieden onder controle van de Houthi’s is de toestand nijpend. „Je ziet afschuwelijk veel bedelaars op straat”, zegt Radhya al-Muttawakel, voorzitter van de mensenrechtenorganisatie Mwatana en zelf woonachtig in de hoofdstad Sana’a, in een interview met NRC in Den Haag.

Gevraagd hoe mensen erin slagen overeind te blijven, antwoordt ze: „Dat lukt velen ook niet meer en zij sterven.” De middenklasse, zegt ze, is al lang geleden begonnen huizen en auto’s te verkopen. Mensen met geld zijn er nog maar weinig. „Maar als je Sana’a dieper induikt, kom je in wijken waar veel armen sterven.”

Juist voor Sana’a en omgeving zijn de vooruitzichten de laatste dagen nog verslechterd. De tegenstanders van de Houthi’s, de door Saoedi-Arabië gesteunde coalitie die de gevluchte president Hadi weer in het zadel wil helpen, maakten zich vorige week meester van de hoofdweg tussen Sana’a en Hodeida. Hodeida wordt belegerd door de coalitie maar is nog in handen van de Houthi’s. De voedselhulp die via Hodeida binnenkomt is onmisbaar voor miljoenen mensen in het achterland.

Weet u hoe het is om met een ondervoede zwangere moeder te praten?

Mariam Aldogani arts in Hodeida

De coalitie, die de Houthi-gebieden voortdurend bestookt met zware bombardementen met logistieke steun van de Verenigde Staten, vecht met hernieuwde kracht na het mislukken van een vredesconferentie in Genève een paar weken geleden. Daar kwamen de Houthi-vertegenwoordigers uiteindelijk niet opdagen, omdat ze naar hun zeggen onvoldoende garanties hadden gekregen dat ze naar hun gebieden in Jemen konden terugkeren.

Intussen is elders in Genève de Mensenrechtenraad van de VN bijeen. Daar wordt deze maand besloten over de verlenging van het mandaat voor een groep experts die onderzoek doet naar oorlogsmisdaden in Jemen. Nederland en Canada hielpen vorig jaar een resolutie daarover aan te nemen, tot woede van Saoedi-Arabië. In augustus kwam de groep experts met haar eerste rapport. Ze hekelde de coalitie voor de onzorgvuldige manier waarop ze bombardementen uitvoerde. Daardoor werden veel burgers onnodig gedood.

Volgens al-Muttawakel, die ook veel kritiek op de Houthi’s heeft omdat die zich volgens haar evenmin bekommeren om het leed van de burgerbevolking, bood de vorming van de groep van experts een sprankje hoop aan de Jemenieten. „Het zou heel verdrietig zijn als we dat nu zouden verliezen door een afgezwakte resolutie ”, zegt ze.

Arts Mariam Aldogani snakt intussen vooral naar het einde van de oorlog. „Het is genoeg geweest. De partijen moeten om de tafel gaan zitten en over vrede praten. Wat voor toekomst is er anders nog voor onze kinderen?”

Een ondervoed kind in een ziekenhuis in Jemen.
Foto Essa Ahmed/AFP
Een ondervoed kind in Jemen wordt gewogen.
Foto Essa Ahmed/AFP
    • Floris van Straaten