Opinie

    • Arjen Fortuin

De sterdanser op Lowlands

Zap Het was woensdag de tv-avond van balletdanser Sergei Polunin, die een memorabele voorstelling gaf op Lowlands 2018. Een documentaire met Brecht van Hulten ging achter de schermen.

Sergei Polunin in Dancer op Lowlands (BNNVARA)

Een van mijn dierbaarste televisieherinneringen is het programma Schijnbewegingen, dertig jaar geleden uitgezonden, waarin beelden van de voetballende Marco van Basten werden doorsneden met die van danser Clint Farha. Van het aantrekken van de kicksen en de spitzen tot de pirouettes en passeerbewegingen. Het rijmde.

Het kwam woensdag allemaal terug op een televisieavond die gedomineerd werd door uren voetbal – wat niets bijzonders is – maar ook door ruim twee uur balletdocumentaire, wat een uitzonderlijke traktatie is. Waarbij de hoofdpersoon van die documentaires, de Oekraïense sterdanser Sergei Polunin, ook nog het uiterlijk heeft dat je vaak in de verdediging van Oost-Europese teams tegenkomt: tanige kop, tikje lang haar, tatoeages tot in zijn gezicht.

Misschien had een speler met de sierlijkheid van Polunin het gratieloze AEK Athene nog kunnen helpen tegen Ajax, waar de voeten van de sterdansers Ziyech en Tadic over het groen zweefden. Maar het was de avond van Polunin, die vorige maand een even verrassende als memorabele voorstelling gaf op Lowlands. Drijvende kracht daarachter was programmamaker Brecht van Hulten (Kassa). Zij vervult een centrale rol in Dancer op Lowlands (BNN-VARA), dat woensdag op tv kwam toen er nergens meer werd gevoetbald.

De liefde van Van Hulten voor de 28-jarige danser is eindeloos. Wanneer ze aan haar keukentafel vertelt wat haar in het werk van Polunin zo aanspreekt, kan ze nog net zeggen dat je recht in het hart van de man kijkt als hij danst en dat hij haar ontroert – voordat ze daadwerkelijk volschiet.

Het levert mooie beelden op. We zien Van Hulten met zenuwzweet in de handen naar Schiphol rijden om Polunin op te halen, hem apetrots aankondigen op Lowlands. Als zijn optreden afgelopen is, staat ze als eerste in het publiek op. Wanneer hij haar bij zich trekt op het podium, stapt ze er snel weer vanaf. Als ze later backstage weglopen, plukt ze wat aan zijn rug.

Lees ook: Balletdanser Sergei Polunin ontroert in de nacht op Lowlands

Nu hoef je Polunin inderdaad maar even te zien bewegen om betoverd te worden. Op het podium van Lowlands; in de Nederlandse hotelkamer waar hij zijn ochtendoefeningen doet; in een repetitieruimte van de Stopera waar hij zijn voorstelling doorneemt met choreografe Yuka Oishi. Je kunt je ogen niet van dat lichaam afhouden.

Praten doet hij met mate: hij wil het ballet uit het keurslijf van de klassieke tradities en gezelschappen halen – en hij bereikt daar in hoog tempo een steeds groter publiek mee.

Het gaat om de dans, maar het levensverhaal van Polunin helpt. Dat wordt verteld in de schitterende documentaire Dancer, die vorig jaar al door de NTR werd uitgezonden en nu werd herhaald. Polunin werd geboren in een stad in het zuiden van Oekraïne, zijn vader en oma werkten in verschillende buitenlanden om geld voor zijn dansopleiding te verdienen, al was ballet volgens hem „de keuze van mijn moeder”.

Op zijn dertiende zat hij alleen in Londen, op zijn negentiende werd hij de jongste eerste danser ooit van het Royal Ballet. Drugs, depressie, drank. Na drie jaar liep hij weg en dook hij op bij een Russische talentenjacht (die hij won). In Dancer zitten de jeugdvideo’s, beelden van de stimulantia die hij neemt voor de voorstelling en van de avond waarop hij zich piemelnaakt in Londense straatsneeuw liet neervallen. Een als afscheid bedoelde dans op het nummer ‘Take me to church’ van Hozier bezorgde hem een miljoenenpubliek.

Half oktober staat Polunin in Carré, iets later speelt Ajax in de Arena tegen Benfica – misschien valt er iets te combineren?

    • Arjen Fortuin