Recensie

Voor altijd voer voor de boulevardpers

Sissi De documentaire Ein Abend mit Romy verklaart iets meer van het ongeluk van steractrice Romy Schneider, en vooral van haar haat jegens de Duitse burgerlijke moraal.

Romy Schneider in 1974 Foto Getty Images

Op 23 september zou de Duits-Franse steractrice Romy Schneider 80 jaar zijn geworden. Ze overleed op 43-jarige leeftijd aan een hartstilstand, na een dodelijk ongeval van haar 14-jarige zoon David. Dat zijn ook zo ongeveer de hoofdlijnen van wat het collectieve geheugen zich herinnert van Schneider: goede actrice die haar aanvankelijke imago als de jonge keizerin Sissi had weten te overstijgen, ongelukkig in de liefde, gestorven aan een gebroken hart. Voer voor de boulevardpers, met name die in Duitsland, waar een groot deel van het publiek haar nooit vergeven had dat ze als 18-jarige aan de arm van tegenspeler Alain Delon naar Parijs was geëmigreerd.

Schneider gaf niet graag interviews, en al helemaal niet aan Duitse journalisten. Toch zijn het juist twee van haar ontmoetingen met de Duitse pers, die de beeldvorming rond de ster dit jaar enigszins doen kantelen. Het laatste interview, met Stern-verslaggever Michael Jürgs in een ontwenningskliniek aan de Bretons kust (april 1981), vormde de basis voor een mooie, zij het wat speculatieve speelfilm (3 Tage in Quiberon, nu in de bioscoop). De ster klampt zich vast aan de vampiers die hopen op sensatie en ze loopt leeg, over haar wanhoop, verslaving, geldnood, trots en onzekerheid.

De tranen komen los

Op een aantal punten is die visie van het scenario, geschreven door regisseur Emily Atef, strijdig met een recente documentaire van de Frans-Duitse zender ARTE. Ein Abend mit Romy/Conversation avec Romy Schneider reconstrueert de ontmoeting in december 1976 in Keulen tussen Schneider en Alice Schwarzer, Duits boegbeeld van de Tweede Feministische Golf, die op dat moment haar eigen tijdschrift EMMA aan het oprichten was. In de reconstructie van dat interview, waarvan de bandopnamen deels geopenbaard worden, komt vooral Schwarzer aan het woord: in het Frans, zoals ook het grootste deel van het gesprek in het Frans was. Alleen als Schneider boos werd, viel ze terug op het Duits.

Ook in dit interview kwamen de tranen los en wilde Schneider na afloop niet alleen gaan slapen. Schwarzer zegt dat ze haar gedwongen had om naar de logeerkamer te gaan, omdat ze het zelf niet meer goed aankon. Ook legt Schwarzer uit dat Schneider haar benaderd had, om voor eens en altijd de waarheid te spreken, op basis van vertrouwen en verwantschap (ze kenden elkaar van een actiegroep voor de legalisering van abortus): „Wij zijn immers de twee meest beschimpte vrouwen van Duitsland!”

Twee keer vraagt Schneider aan Schwarzer om de bandrecorder uit te zetten. In beide gevallen onthult Schwarzer ruim veertig jaar later alsnog wat er toen ter sprake kwam, omdat ze meent dat daar een algemeen belang mee gediend is.

Het eerste betreft Schneiders schuldgevoel over de positie van haar ouders tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het romantische filmkoppel Magda Schneider en Wolf Albach-Retty was niet zomaar een beetje fout: te lang doorgespeeld, verkeerde premières bezocht. Wolf was lid-begunstiger van de SS, moeder Magda had een villa gekocht in Berchtesgaden met zicht op Hitlers adelaarsnest. Het is bekend dat Hitler Magda Schneider bewonderde, off the record meldt nu haar dochter dat ze ook het bed deelden. Volgens Schwarzer is dat technisch niet erg waarschijnlijk, gezien de vermoedelijke impotentie van de Führer, maar intimiteit was er zeker.

Daddy wilde seks

Na de oorlog was de filmcarrière van Magda Schneider ernstig beschadigd, maar ze vond een manier om de oude romantische traditie van de UFA-studio te continueren door de films over keizerin Elisabeth alias Sissi. Daartoe schoof Magda haar 14-jarige dochter Romy naar voren en speelde zelf de keizerin-moeder.

Inmiddels was Magda hertrouwd met een Keulse hotelmagnaat, die Romy moest aanspreken met ‘Daddy’. Als de band weer wordt stopgezet, onthult Romy dat Daddy haar voortdurend tot seks wilde verleiden en dat zij daarom Duitsland was ontvlucht. Maar Daddy bleef wel tot zijn dood in 1968 haar vermogen beheren, waar toen weinig meer van over was.

Beide onthullingen passen in deze tijd, en zouden vroeger of later toch wel opduiken. Het verklaart misschien iets meer van het ongeluk van Romy Schneider, en vooral van haar haat jegens de Duitse burgerlijke moraal. Maar waarom zou ze dan krap vier jaar later zijn leeggelopen tegenover een door haar uitgenodigde sensatiejournalist? Of was haar behoefte aan aandacht en begrip inmiddels groter geworden dan haar ervaring en vernuft?

    • Hans Beerekamp