Ook de kanaalplaat komt nu in garage naar beneden

Parkeergarage Vorig jaar stortte een parkeergarage in Eindhoven in, dinsdag was het Wormerveer. Een bollenvloer kan dit keer de oorzaak niet zijn. Het vergroot de zorgen over gebrekkig bouwtoezicht.

De ingestorte vloer van de parkeergarage boven een supermarkt in Wormerveer. Een deel van de tweede verdieping is terechtgekomen op de eerste verdieping. Foto Michel van Bergen/ANP

Italiaanse toestanden in Wormerveer. Dinsdag stortte daar een deel van de acht jaar geleden gebouwde parkeergarage van supermarkt DekaMarkt in. Rond het middaguur klapte de tweede verdieping gedeeltelijk op de eerste, het klonk volgens omstanders als „een ontploffing”.

Rond drie uur ’s middags zitten de hulpverleners achter de garage koffie te drinken. Ze eten een Marsreep. Naar binnen mogen ze niet, vanwege instortingsgevaar. De honden zijn daar wel al, om te speuren naar mogelijke slachtoffers.

Die zijn er niet, wordt binnen een kwartier duidelijk. Wel ligt de oprit naar de eerste etage vol grote brokstukken. Volgens een woordvoerder van de Veiligheidsregio Zaanstad-Waterland is een stuk van dertig bij twaalf meter naar beneden gekomen.

Vorig jaar mei gebeurde iets vergelijkbaars, toen een gloednieuwe parkeergarage bij luchthaven Eindhoven instortte. Onder leiding van BAM, de bouwer van de garage, werden de vloerplaten aangewezen als hoofdschuldige. Die waren gemaakt van prefab ‘breedplaten’, in dit geval met gewichtsbesparende bollen erin.

Twee onderzoeken ondersteunden de theorie over de bollenvloeren als boosdoener. Een derde rapport, van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, wordt in oktober verwacht.

Het complex in Wormerveer werd in 2010 gebouwd door aannemer Van Braam-Minnesma. Supermarkt DekaMarkt huurt een groot deel van het gebouw – de supermarkt en de daarboven gelegen parkeergarage.

In het gebouw zitten geen breedplaatvloeren. Peter van Gelder, eigenaar van Van Braam-Minnesma zegt dat er zogeheten ‘kanaalplaatvloeren’ zijn gebruikt - prefab vloerdelen, die grotendeels in de fabriek worden gemaakt. In kanaalplaten zitten geen bollen, maar holle gleuven die de vloeren lichter en goedkoper maken. Op de bouwplaats worden de vloerdelen afgestort met een laagje beton.

Van Gelder kan niks zeggen over de toedracht, behalve dat hij „ontzettend blij” is dat er geen slachtoffers zijn gevallen. De eerste bevindingen van de gemeente wijzen op een bezweken stalen steunbalk.

Lees ook: Scholen en ministeries onveilig door ‘bollenvloeren’

Vaak parkeergarages

Na het instorten van de Eindhovense garage tuigde het ministerie van Binnenlandse Zaken de werkgroep breedplaatproblematiek op. Die moest de ernst en de omvang van de situatie inschatten en naar oplossingen te zoeken. In honderden gebouwen in Nederland zitten mogelijk risicovolle vloeren. Delen van het ministerie van Veiligheid en Justitie werden vanwege dat risico al afgesloten.

De crash in Wormerveer maakt de klus van de werkgroep lastiger. Want moet die nu gebouwen met breedplaatvloeren onderzoeken, of ook panden waar andere prefab vloeren liggen? Of alle gebouwen met constructiefouten? Of beperkt het probleem zich tot parkeergarages?

Die zijn vaak sluitpost op een begroting, beaamt docent bouwtechniek Sander Pasterkamp van de TU Delft, die meteen vaststelde dat het om kanaalplaten ging. Ook wordt bij parkeerdekken vaak de grens opgezocht van wat een vloer kan overspannen: „Je wil in een garage zo min mogelijk kolommen. Daar slaan mensen hun portier tegenaan, en je kunt geen mooie brede lanen maken.”

Dat leidt ook elders tot problemen. Maandag nog moest de bovenste verdieping van een parkeergarage in Purmerend dicht. Er bleek te veel bewegingsruimte tussen de vloerplaten te zitten. Vorige week werd een hele parkeergarage in Almere gesloten wegens scheuren in de kolommen. De gemeente overweegt nu alle garages nogmaals te checken. Berucht is ook het instorten van een compleet parkeerdek van de garage van het Van der Valk-hotel in Tiel in 2002. De betonnen vloeren bleken niet aan de stalen constructie vastgemaakt.

Lees ook: Wat te doen met de bollenvloeren, die een parkeergarage lieten instorten?

Falend toezicht

Volgens Pieter Plass van het Centraal Bureau Bouwbegeleiding duidt het incident in Wormerveer op een dieper liggend probleem: „Het maakt niet uit welke vloer in een parkeergarage zit. Het type zegt weinig over de veiligheid. Het gaat om de constructie en de details van de bouw, en juist daar is het de afgelopen jaren misgegaan. De echte vraag: hoe voorkomen we dat er nieuwe gebouwen instorten, is nog steeds niet beantwoord.”

Plass is nauw betrokken bij de langlopende discussie over falend bouwtoezicht in Nederland. „We komen over de hele linie gebrekkige bouwkwaliteit tegen. Dat zit in heel veel kleine dingetjes, maar de rode draad is een gebrek aan controle.”

Deze zomer was dit punt onderwerp van een rondetafelbijeenkomst in de Tweede Kamer. Plass: „Er ligt een wetsvoorstel waar vrijwel niemand in de markt enthousiast over is. De nieuwe wet kan op z’n vroegst over drie jaar worden ingevoerd. Hopelijk helpt dit incident om de Tweede Kamer wakker te maken. Er moet echt snel iets aan het toezicht gedaan worden.”

Met medewerking van Maarten Huygen
    • Merijn Rengers
    • Carola Houtekamer