Gedroomde miljardenovername ging niet door: zo gaat NXP nu verder

Chiptechnologie Het zou de grootste overname in de chipindustrie zijn, maar de overname van NXP door Qualcomm mislukte. Nu moet het Nederlandse bedrijf op eigen kracht verder.

Chipbedrijf NXP zag de overname door Qualcomm mislukken. Nu „gaan we gewoon verder waar we gebleven waren”, zegt Guido Dierick, directeur NXP Nederland. Foto NXP

„Nou, we zijn weer terug.” Met die droge constatering opende NXP-topman Rick Clemmer vorige week de analistenbijeenkomst in New York. Het was de eerste keer dat het Nederlandse chipbedrijf zijn toekomstplannen ontvouwde, nadat eind juli de gedroomde miljardenovername door Qualcomm (voor 47 miljard dollar) afketste.

Meer dan anderhalf jaar stond NXP ‘op pauze’ in afwachting van toestemming van de Chinese mededingingsautoriteiten. Die bleef uit omdat China Amerikaanse bedrijven dwarsboomt, sinds het handelsconflict met de Verenigde Staten uitbrak.

Tot op de laatste dag bleef NXP erin geloven dat er toestemming zou komen. Naïef misschien? „De Chinezen hielden ons tot op het laatste moment aan het lijntje”, zegt Guido Dierick, directeur van NXP Nederland, in zijn Eindhovense werkkamer.

Hij is net terug van de analistendag uit New York en lichtelijk verbaasd door de lauwe reacties – de koers daalde. „Ik denk dat beleggers een nieuwe ‘killer van een app’ verwachtten. Maar we gaan gewoon verder waar we gebleven waren, voordat Qualcomm zich meldde.”

Geen verrassingen dus. Sinds NXP het Amerikaanse Freescale overnam, in 2015, komt de helft van de omzet uit de auto-industrie. Het is een branche die veel rekenkracht en sensoren vraagt: chips voor veiligheidssystemen, radardetectoren, zelfrijdende techniek en batterijbeheer van elektrische auto’s. Ook levert NXP chips voor netwerken in en tussen auto’s.

De tweede pijler van NXP bestaat uit chips voor industriële toepassingen: bedrijven willen hun machines en infrastructuur veilig laten communiceren via een netwerk en ze op die manier efficiënter benutten. „Het internet der dingen” zoals Dierick het in correct Nederlands verwoordt. Als ‘alles’ verbonden wordt met de cloud, groeit de behoefte aan rekenkracht in de datacentra, maar zijn ook aan de rand van het netwerk, in de apparaten zelf, krachtiger processoren nodig.

NXP denkt tot 2021 te groeien met 5 tot 7 procent per jaar. De omzet bedroeg in 2017 9,3 miljard dollar.

Achterstallig onderhoud

Omdat het overnameproces het bedrijf bijna twee jaar bevroor, heeft NXP achterstallig onderhoud. De eerste aanpassing in de top heeft al plaatsgevonden. Vier divisies kregen één gezamenlijke baas – de Duitser Kurt Sievers - om een managementlaag te schrappen. Ook werd een minder succesvolle divisie opgedeeld.

NXP bereidt daarnaast een personele reorganisatie voor, waarvan de omvang nog niet duidelijk is. Dierick: „Bij een bedrijf van 33.000 medewerkers vinden altijd wisselingen plaats maar dat hebben we de afgelopen twee jaar niet kunnen doen, omdat Qualcomm de mensen zelf wilde beoordelen na de overnames.”

Lees ook deze analyse:Stiekem was NXP best opgelucht dat de deal met Qualcomm mislukte

Dat kwam er niet van. Of een paar honderd medewerkers hun baan kwijt raken, of wellicht een hele tak gesloten wordt: NXP is er nog niet uit. De gevolgen voor de Nederlandse arbeidsmarkt zijn klein, verwacht Dierick. Er zijn veel vacatures en de productiecapaciteit van de Nederlandse chipfabrieken wordt uitgebreid.

Lucky Rick

Al is NXP niet ontevreden over zichzelf, aandeelhouders zijn niet bijzonder gretig. De koers daalde vorige week tot minder dan 90 dollar, terwijl Qualcomm 127,50 dollar bood.

Dierick wijt dat aan het vertrek van kortetermijninvesteerders als Elliott. Die kochten zich in toen de overname werd aangekondigd, in de hoop het eerste Qualcomm-bod van 110 dollar op te drijven. Daarin slaagden ze, maar nu verkopen deze beleggers hun stukken. Al koopt NXP voor 5 miljard dollar aan aandelen terug, het aanbod is vooralsnog groter dan de vraag.

Opvallend is dat Amerikaanse topman Rick Clemmer al in het najaar van 2017 cashte: hij verkocht voor ruim 350 miljoen dollar aan NXP-aandelen. De koers stond toen op circa 115 dollar. Clemmer had opties die hem het recht gaven om aandelen te kopen vanaf 2,34 dollar. Op basis van de SEC-aangifte is de opbrengst meer dan 90 miljoen dollar.

Zag Clemmer de bui al hangen? „Ricks timing was lucky maar toeval”, zegt Dierick. „De aanleiding was dat zijn expatstatus afliep in december, met het gunstige belastingtarief dat daarbij hoort.”

NXP heeft zelf ook het sommetje gemaakt over de belastingtarieven. De verschillen tussen de VS en Nederland zijn kleiner sinds Donald Trump de vennootschapsbelasting verlaagde, maar NXP overweegt niet om het hoofdkantoor uit Eindhoven te verhuizen. „Het systeem is hier makkelijker”, aldus Dierick. NXP profiteert van regelingen die innovatieve bedrijven belastingvoordeel geven.

Blijft NXP zelfstandig? Het overnamecircus in de chipindustrie komt weer op gang als de handelsoorlog tussen de VS en China wordt bijgelegd. Naarmate chips complexer worden, vergt de ontwikkeling meer kapitaal en dat is door kleine bedrijven moeilijk op te brengen.

Voorlopig wil NXP niet aan overnames denken. „We zijn deal-moe”, zegt Dierick. Het bedrijf gaat wel op zoek naar nieuwe technologiepartners. Over drie tot vijf jaar moeten de chips beschikbaar zijn die auto’s volledig autonoom laten rijden. Juist daarvoor had NXP Qualcomms processoren in gedachten – een gat dat nu alsnog opgevuld moet worden.

Lees ook dit achtergrondverhaal over de handelsoorlog tussen de VS en China en hoe NXP een van de winnaars is
    • Marc Hijink