Ian Buruma weg als hoofdredacteur bij The New York Review of Books

Ian Buruma stopt na een jaar als hoofdredacteur van de NYRB door de felle reacties op een artikel over #MeToo dat hij publiceerde.

Op deze foto reikt (toen nog) prins Willem-Alexander de Erasmusprijs uit aan de Brits-Nederlandse schrijver en journalist Ian Buruma. Foto Robin Utrecht/ANP

#MeToo blijkt ook indirect carrières te kunnen knakken. De Brits-Nederlandse schrijver Ian Buruma is na een jaar alweer vertrokken als hoofdredacteur bij The New York Review of Books (NYRB). Buruma voelde zich gedwongen ontslag te nemen door de reacties op een artikel dat hij plaatste van een man die door zeker twintig vrouwen van seksueel geweld werd beschuldigd. Dat zei hij woensdag tegen Vrij Nederland, dat op het punt stond een interview met hem over zijn hoofdredacteurschap te publiceren. „Het heeft iets ironisch”, aldus Buruma in het blad. „Als hoofdredacteur van The New York Review of Books maakte ik een themanummer over #MeToo-daders die niet door justitie maar wel door sociale media zijn veroordeeld. En nu sta ik zelf aan de schandpaal.”

Afgelopen vrijdag publiceerde NYRB online een essay van de Canadese radiomaker Jian Ghomeshi, die in 2014 in ongenade viel door de beschuldigingen. Vrijpartijen met Ghomeshi waren uitgelopen op mishandelingen, waarbij de vrouwen waren geslagen, gebeten en tegen het hoofd gestompt.

In het stuk, getiteld Reflecties van een hashtag beschrijft Ghomeshi zijn status als „sociale gifstof”. Hij ziet zich als een slachtoffer van „massabeschaming”, die „genoeg vernedering voor een heel leven heeft ondergaan”.

Ghomeshi werd in 2016 vrijgesproken van vier aanklachten van seksueel geweld en een voor het „breken van verzet door het dichtknijpen van de keel”, gebaseerd op getuigenissen van drie vrouwen. Ook trof hij met een vrouw een schikking, waarbij hij excuses aanbood en voorkwam dat er nog een aanklacht bijkwam.

Het stuk verschijnt pas in oktober op papier, in een drieluik van artikelen dat op de voorpagina wordt aangekondigd als The Fall of Men. Maar de online publicatie vrijdag leidde meteen tot ophef op sociale media. Ghomeshi bagatelliseert volgens zijn critici het gebeurde door te schrijven dat slechts „verscheidene” vrouwen hem aanklaagden, en door de excuses die hij moest aanbieden voor de schikking ongenoemd te laten. Zijn zelfbeklag zou opnieuw kwetsend zijn voor zijn slachtoffers.

Gedrag van mannen

Hierop verdedigde Buruma zijn keuze in een interview met het online tijdschrift Slate. Hij zei daarin dat hij voor het drieluik van artikelen over „slecht gedrag van mannen” geïnteresseerd was geweest in het perspectief van de beschuldigde, door publieke veroordeling vernederde man. Buruma benadrukte dat Ghomeshi is vrijgesproken. Over de aanklachten zegt hij: „Ik ben niet degene die het vonnis velt over goed en kwaad van elke aanklacht. Hoe kan ik dat zijn? Ik weet alleen dat hij is vrijgesproken in een rechtbank en dat er geen bewijs is dat hij een misdaad beging.”

Het stuk vestigt volgens Buruma de aandacht op het feit dat de maatschappij niet weet hoe om te gaan met mannen die seksueel wangedrag vertonen dat niet strafbaar is.

Dat Buruma evenwel ook vraagtekens bij de aanklachten leek te zetten, verhevigde de felheid van de reacties. „De exacte aard van zijn gedrag – hoeveel toestemming erbij kwam kijken – ik heb geen idee en het is ook eigenlijk mijn zorg niet.”

Tegen Vrij Nederland zei Buruma woensdag dat redactie en uitgever van The New York Review of Books aanvankelijk achter publicatie van het stuk stonden. Maar volgens hem krabbelde de uitgever, Rea S. Hederman, terug toen de digitale storm opstak. „Hij heeft mij wel duidelijk gemaakt dat de universiteitsuitgeverijen die met hun advertenties het verschijnen van The New York Review of Books mede mogelijk maken, met een boycot dreigden. Ze zijn bang voor de reacties op de universiteiten, want die zijn oververhit. Het gevolg is dat ik me gedwongen voel om ontslag te nemen – in feite capitulatie voor intimidatie in de sociale media en door de universiteitspers.”

De 66-jarige Ian Buruma, een Nederlander met een Britse moeder die al sinds 1975 in het buitenland verblijft en sinds 2005 in New York woont, trad vorig jaar aan als opvolger van de overleden legendarische oprichter en langjarig hoofdredacteur van het blad, Robert B. Silvers.

Dit artikel is op 20 september om 08.30 uur geactualiseerd met de uitspraken van Buruma in Vrij Nederland
Onze toenmalige VS-correspondent Guus Valk interviewde Ian Buruma vorig jaar. Lees het hier terug: Trump hééft al gewonnen van de media

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Maartje Somers