Vierdaagse lesweek mag, maar alleen in geval van nood

Lerarentekort Basisscholen zitten door het lerarentekort met de handen in het haar. De oplossing in Zaanstad: een vierdaagse schoolweek.

Foto Koen Suyk/ANP

Drie dagen weekend, voor basisschoolleerlingen uit Zaanstad gaat dat komend schooljaar mogelijk op. Vanwege het lerarentekort hebben schoolbesturen Agora en Zaans Primair besloten in geval van nood over te gaan op een vierdaagse schoolweek – ook al gaat dat in tegen de wet. Onder de besturen vallen ruim vijftig basisscholen; 95 procent van het totaal in Zaanstad.

„In voorgaande jaren hadden we nog íéts van een invalpoule”, zegt Rien Spies, bestuursvoorzitter van Agora. „Nu hebben we helemaal niets meer. Alle mensen die extra kunnen werken, zijn ingezet. De mogelijkheden zijn uitgeput.”

Lees ook: Gezocht: meester/juf (1.000 euro)

Zwangerschapsverlof

Als een leraar één of enkele dagen ziek is, zegt Spies, wordt een andere oplossing gezocht. De klas wordt verdeeld, naar huis gestuurd of er komt een vervanger. De vierdaagse schoolweek wordt pas een optie bij structurele uitval: als een docent met zwangerschapsverlof gaat bijvoorbeeld. „Bij zo’n grote stichting als de onze komt dat geregeld voor.”

De verkorte schoolweek geldt maximaal acht weken. „We organiseren van vakantie tot vakantie. Dan weten ouders waar ze aan toe zijn.” Als er eerder een oplossing is, gaan de kinderen weer naar school.

Van de wet mogen scholen slechts zeven keer per jaar een vierdaagse schoolweek invoeren. Leerlingen moeten ook voldoende uren onderwijs krijgen: zo’n 940 uur per jaar. De Onderwijsinspectie heeft gezegd nog altijd op deze regels toe te zien, lerarentekort of niet. Van een gedoogbeleid is geen sprake.

Lees ook: Kom vooral bij ons werken, schreeuwen de scholen

Noodmaatregel

Veel basissscholen zitten door het lerarentekort met de handen in het haar. Op de site lerarentekortisnu.nl melden zich dagelijks scholen die in de problemen zijn gekomen. Zij sturen klassen naar huis, verdelen ze, of zetten directeuren, ouders of gepensioneerden voor de klas. Voor zover bekend zijn de Zaanse schoolbesturen de eerste die voor een vierdaagse schoolweek kiezen, al zijn er meer besturen die met de gedachte spelen.

Rond de eeuwwisseling voerde een aantal scholen ook vierdaagse schoolweken in vanwege een lerarentekort – vooral rondom steden. De rechter oordeelde toen dat dit mag, mits er sprake is van nood. Ouders van leerlingen van de Pieter Hooglandschool in Amsterdam hadden de zaak aangespannen vanwege de grote hoeveelheid uitval. Ze eisten een vierdaagse schoolweek zolang er geen structurele oplossing voor het tekort was. Toenmalig staatssecretaris Karin Adelmund (Onderwijs, PvdA) zag niets in een vierdaagse schoolweek.

De Vereniging voor Openbaar Onderwijs was destijds blij met de uitspraak. Een vierdaagse schoolweek kan alleen een noodmaatregel zijn, zei voorzitter Rob Limper in deze krant. „Elke zichzelf respecterende basisschooldirecteur geeft kinderen liever vijf dagen les.”

Lees ook: Vierdaagse lesweek alleen in noodgeval
    • Mirjam Remie