Opinie

Prinsjesdag

Mooie cijfers zijn niet voldoende om overtuigend te regeren

Overvloed en onbehagen heet het in 1988 verschenen standaardwerk van de Britse historicus Simon Schama waarin hij de Nederlandse cultuur in de Gouden Eeuw beschrijft. Met dezelfde twee woorden zou de huidige stemming in het land kunnen worden getypeerd. Afgaande op de Troonrede die koning Willem-Alexander dinsdag voorlas en de daarna gepresenteerde rijksbegroting is het in jaren niet zo goed gegaan.

Maar applaus blijft uit. Het chagrijn en het wantrouwen zijn groot. Koopkrachtverbetering voor nagenoeg iedereen? Het wordt eenvoudigweg niet geloofd. Het kabinet dat zich vorig jaar november bij zijn aantreden nog zo had voorgenomen vertrouwen in het bestuur te herwinnen, heeft tot nu toe slechts wantrouwen geoogst.

De waarderingscijfers van de diverse opiniepanels zijn – voor wat ze waard zijn – allemaal negatief. En tegelijk is er dat andere, vorige week gepresenteerde rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau waarin de Nederlander zijn leven het cijfer 7,8 geeft.

Er gaapt kortom een kloof tussen private beleving en het publieke oordeel. Nieuw is dat niet, alleen is het met de opkomst van de sociale media aanzienlijk manifester geworden. Een Nederlands verschijnsel is het evenmin. Ook regeringsleiders in Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk leveren strijd om het vertrouwen.

Het gaat er om of de eerste Troonrede en begroting van het nieuwe kabinet aanzetten bevatten om het tij te keren. De economische ingrediënten zijn er volop. Het gaat goed met Nederland en dat wordt niet verhuld. De economie zal voor het zesde achtereenvolgende jaar groeien en, zo zei de koning in de Troonrede, de regering wil dit sterke land nog beter maken.

Eerst nog maar eens zien, zeggen de kritische ontvangers van de jaarlijkse beleidsboodschap. En vervolgens wordt met veel misbaar het positieve macrokoopkrachtcijfer met de veel tastbaarder verhoging van het lage btw-tarief weggewuifd. Het klopt niet, maar zet ondertussen wel de toon.

Om uit die negatieve spiraal te komen zal het kabinet op andere terreinen moeten leveren. Maar juist op dat punt laat het kabinet het afweten. Er zijn weliswaar heel veel plannen, maar concrete maatregelen laten op zich wachten. Haast is geboden wil de kiezer volgend jaar bij de Statenverkiezingen niet genadeloos oordelen.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.