Recensie

In ‘The Children Act’ botsen de wetten van mens en God

Drama Ian McEwans script voor ‘The Children Act’ is beter dan het boek. Zo focust de film op de vraag: wie beslist er over leven en dood?

Het huwelijk van Fiona Maye en haar man Jack (Emma Thompson en Stanley Tucci) dreigt op de klippen te lopen in ‘The Children Act’.

In de boeken van Ian McEwan is zelden een scheidslijn tussen de privé-beslommeringen van zijn hoofdpersonen en de grotere maatschappelijke en historische bedding van hun levens. Maar zelden was dat zo concreet en aan de actualiteit ontleend als in De kinderwet (2014), nu naar een scenario van de schrijver zelf verfilmd door de Britse veteraanregisseur Richard Eyre (Notes on a Scandal). Na On Chesil Beach is het bovendien de tweede McEwan-verfilming die in korte tijd in de Nederlandse bioscopen te zien is.

Fiona Maye (Emma Thompson) is een kinderloze kinderrechter die er aan de vooravond van de belangrijkste zaak uit haar carrière door haar echtgenoot fijntjes aan wordt herinnerd dat er van hun huwelijk niet veel meer over is. „Ik wil een affaire”, zegt hij, op zo’n manier dat je het eigenlijk nog wel begrijpt ook, al heeft zijn vertrek in de film vooral de functie om Fiona nog verder te isoleren. Als vrouw. Als werkende vrouw. En als gesneefde moeder.

De zaak waar ze zich over moet buigen betreft die van de zeventienjarige Jehova’s getuige Adam, wiens ouders om godsdienstige redenen weigeren om hem een bloedtransfusie te laten toedienen – zij staan tegenover de artsen, die ervan overtuigd zijn dat een transfusie zijn leven zal redden. De kwestie lijkt eenvoudig: omdat hij minderjarig is kan Maye de transfusie afdwingen. Maar omdat Adam bijna meerderjarig is besluit ze in een opwelling hem te horen en zoals te verwachten botsen dan de wetten van mens en God met elkaar. Anders dan het boek focust de film The Children Act alleen op deze kwestie, en daarbinnen op de vraag wie er eigenlijk beslist over leven en dood. Daar blijken namelijk naast God en de Staat ook artsen, ouders, individuele overwegingen en redeloos toeval bij betrokken. Met name door de spirituele obsessie die de jonge Adam opvat voor moederfiguur Fiona, wordt dat cluster aan levensbeschouwelijke vragen klassiek claustrofobisch en wantrouwend mcewanesk: een (verkeerde) beslissing kan een leven (fataal) beïnvloeden. Maar kennen de hoofdrolspelers hun eigen motieven wel?

Lees ook een interview met Emma Thompson, hoofdrolspeelster in ‘The Children Act’

The Children Act is echt de film van Emma Thompson. Ze zit in elke scène, elk shot, en via haar moeten alle dilemma’s en diepere motieven gaan leven. In de regie van Richard Eyre gebeurt dat in de beste traditie van het Britse drama: niets op af te dingen. Alles staat in dienst van haar worsteling. Knap, en efficiënt op speelfilmlengte gebracht. En hoewel je zou kunnen zeggen dat McEwans scenario eigenlijk beter (want geconcentreerder) is dan zijn roman, verlang je na afloop wel naar de precisie van zijn taal en formuleringen. Niet alleen omdat zijn zinnen soms zo kaal en raak en venijnig kunnen zijn onder een dun verguld laagje beschaving. Maar omdat juist taal ook het domein van wetboek en Bijbel is.

    • Dana Linssen