Onbekende slachtoffers van de dividenddiscussie

Beursrubriek Deze rubriek belicht iedere maandag ontwikkelingen rond beleggen. Deze keer: beursgenoteerd vastgoed.

De beursvloer in Amsterdam. Een bijkomstigheid van de afschaffing van de dividendbelasting is dat de fiscale afspraken voor beursgenoteerde vastgoedfondsen sneuvelen, waardoor zij straks flink meer belasting betalen. Foto Michiel Wijnbergh

Zonder twijfel de meest besproken maatregel die minister Hoekstra (Financiën, CDA) dinsdag uit zijn koffertje tovert, is de afschaffing van de dividendbelasting. De officiële lezing blijft dat dit vooral ten bate komt van buitenlandse investeerders en voor Nederlandse beleggers bijna geen negatieve gevolgen heeft. Bijna geen negatieve gevolgen, want wie op de beurs in vastgoed belegt, heeft de waarde van zijn aandelen al zien dalen toen de maatregel eind vorig jaar werd aangekondigd in het regeerakkoord. Als onvoorziene bijkomstigheid sneuvelen namelijk ook de fiscale afspraken voor beursgenoteerde vastgoedfondsen, waardoor zij ineens flink meer belasting gaan betalen.

Bedrijven zoals Vastned, WDP en NSI werken op dit moment als een zogenaamde ‘fiscale beleggingsinstelling’ (kortweg fbi). Dankzij die vorm mogen zij hun gehele winst als dividend uitkeren aan aandeelhouders en zijn ze vervolgens vrijgesteld van belasting: aandeelhouders betalen immers al 15 procent belasting over hun dividend, en anders zouden ze dubbel worden belast. Als de dividendbelasting wordt afgeschaft, zouden Nederlandse vastgoedfondsen helemaal geen belasting meer betalen. En om dat te voorkomen wordt het fbi-uitzonderingssysteem vanaf 2020 ook in de ban gedaan. In plaats van dividendbelasting (15 procent) betalen beursgenoteerde vastgoedbedrijven dan vennootschapsbelasting (22,5 procent). Nadelig voor particuliere investeerders, maar ook voor institutionele beleggers als pensioenfondsen.

Toen de contouren van het probleem zichtbaar werden, sloeg de sector alarm: beleggen in Nederlands vastgoed dreigde minder aantrekkelijk te worden. Maar in het verbale geweld van het dividenddebat lijkt de stem van de vastgoedsector te zijn overschreeuwd. Het kabinet kwam ook op voorhand niet met een uitzondering – daarvoor is de sector (zo’n 6 miljard euro aan vastgoed) te klein. Joost Uwents, bestuursvoorzitter van het Nederlands-Belgische vastgoedfonds WDP, erkent dat de lobby te laat is begonnen. „We hebben ons niet genoeg bekendgemaakt. Maar de bijdrage die wij met goede winkelpanden, distributiecentra en kantoren leveren, is óók onderdeel van het vestigingsklimaat dat Nederland graag wil hebben.”

Laat ons alsjeblieft dividendbelasting betalen

Joost Uwents bestuursvoorzitter vastgoedfonds WDP

Uitgerekend Nederland was in 1969 na de VS het eerste land dat met het fiscale fbi-stelsel ging werken. Andere landen volgden pas later. „Zonder gelijke regels heb je geen level playing field ten opzichte van andere landen in Europa”, aldus Uwents. Ook ING luidde in juli de noodklok: de bank berekende dat de verandering vastgoedbedrijven in sommige gevallen tot 15 procent in de opbrengsten kon schelen. ING versoberde zijn verkoopadvies voor Vastned en NSI.

Een aantal fondsen op de Nederlandse vastgoedmarkt heeft beursnoteringen in zowel Nederland als België, zoals WDP. Gaan zulke vastgoedfondsen uitwijken naar het buitenland? „Dat zou kunnen”, aldus analist Pieter Runneboom van ING. „En dat zou zonde zijn: beursgenoteerde vastgoedfondsen creëren de meest transparante en gereguleerde manier van beleggen in vastgoed. Het zijn geen Palm Invest-achtige praktijken, maar bedrijven die volgens vaste regels ieder kwartaal hun resultaten moeten laten zien.”

Ondanks de argumenten van de vastgoedsector lijkt de afschaffing van de dividendbelasting onomkeerbaar. Toch ziet Uwents nog volop mogelijkheden voor een oplossing. „Die is eenvoudig: laat voor beursgenoteerde vastgoedbedrijven het huidige stelsel bestaan en laat ons dividendbelasting betalen.” De paradox van het hele verhaal: de dividendbelasting werd afgeschaft om het Nederlandse vestigingsklimaat te promoten. Maar met de huidige maatregel bereikt het kabinet voor de vastgoedsector juist precies het tegenovergestelde.

    • Sjoerd Klumpenaar