Lega wil Roma-kampen kwijt. Maar hoe?

Italië Roma- en Sintikampen in Italië werden lang gedoogd, zoals kamp Ospedaletto bij Pisa. Lega-bestuurders stellen zich juist hard op.

De ontruiming van een Roma-kamp in Rome in juli. Het Europese mensenrechtenhof achtte dit onrechtmatig. Foto’s Massimo Percossi/EPA

Twee hoge stapels pallets vormen de toegangspoort naar Ospedaletto, een verzameling houten barakken en huisjes van gipsblokken en golfplaten in het groen net buiten Pisa. Het kamp ligt ver uit het zicht van de miljoenen toeristen die hier naar de scheve toren komen kijken. Aan de ene kant akkers, aan de andere kant een industrieterrein. In de greppel tussen het kampterrein en de openbare weg ligt een grote hoeveelheid puin en ander afval. Oude koelkasten, kinderspeelgoed. Hier en daar staat een autowrak. Een bezoeker die over het loopplankje tussen de twee stapels pallets doorloopt, krijgt te verstaan dat hij maar beter weg kan gaan.

Franseska „uit Macedonië”, meer wil ze niet kwijt over haar naam, loopt even mee naar buiten. Zij wil wel praten. Ongevraagd wijst ze op de meterkast die hoog aan een paal hangt. „We betalen iedere twee maanden hoor, wat ze ook zeggen.” Ze vertelt dat ze hier nu vier jaar woont, met twee zoons. De oudste is 19 en zoekt werk als elektricien, de jongste, van 13, doet het goed op school. „Ik zou hier graag weg willen”, zegt Franceska. „Twee kamers, met in één ervan een keuken, dat zou al genoeg zijn.”

Wij hebben de verkiezingen gewonnen met de slogan: stop de Roma-kampen. En dat gaan we doen

Alessandro Gannai Fractievoorzitter van de Lega in de gemeenteraad

Ze zucht. Ze weet ook wel dat de Roma nog meer dan in het verleden onder vuur liggen. Ospedaletto bijvoorbeeld, ontstaan in de jaren negentig, is door Pisa altijd gedoogd. Maar nu ligt het kamp vol in het vizier van het door de Lega geleide gemeentebestuur dat deze zomer aantrad. De nieuwe lokale machthebbers willen van Ospedaletto af.

„Wij hebben de verkiezingen gewonnen met de slogan: stop de Roma-kampen. En dat gaan we doen”, zegt Alessandro Gannai vastberaden, een gepensioneerde internist die fractievoorzitter van de Lega in de gemeenteraad is geworden.

Legaleider Salvini zelf heeft het sinds zijn aantreden als minister van Binnenlandse Zaken, in juni, vooral gemunt op immigranten zonder geldige papieren. Maar hij heeft ook gepleit voor een soort volkstelling onder Roma. Wie zitten er eigenlijk allemaal in die kampen, vroeg hij zich af. Buitenlanders zonder geldige papieren zouden meteen weg moeten, zei Salvini. „De Italiaanse Roma moeten we helaas houden.”

De ontruiming van een Roma-kamp in Rome in juli. Het Europese mensenrechtenhof achtte dit onrechtmatig. Foto’s Massimo Percossi/EPA

Dopsleutel

„Ik ben niet racistisch”, zegt Matteo, een automonteur die werkt op een paar honderd meter van Ospedaletto, „maar er moet wel wat gebeuren”. Hij legt zijn dopsleutel even weg om te vertellen wat hij van het kamp vindt. „Ik zal nooit op Salvini stemmen, maar je kunt niet ontkennen dat ze in de gemeente te lang de andere kant op hebben gekeken.”

Hij vertelt over diefstallen, overlast, giftige dampen die woonwijken in drijven omdat gevaarlijk afval tegen alle regels in wordt verbrand. Dat heeft hij op tv gezien. Heeft Matteo ook dingen zelf meegemaakt? „Neem de autodealer hier tegenover. Op een zaterdag tijdens de lunchpauze hebben een stel jochies sleutels gepikt en zijn ze gaan joyriden. En natuurlijk was er toen een botsing. Ze poepen op de grasveldjes voor de bedrijven, vernielen van alles, hebben verderop een gebouw in de fik gezet.”

Matteo Salvini is sinds begin juni minister van Binnenlandse Zaken in Rome. Een haatzaaier? Zijn ster blijft stijgen. Lees daarover: Een hard- rechtse bulldozer die Italië zegt te verdedigen

Nogmaals benadrukt Matteo, die zijn achternaam niet in de krant wil, dat hij niets te maken wil hebben met de racistische toon die veel aanhangers van de Lega aanslaan. Maar zoals hij zijn er velen. De niet aflatende stroom tweets, berichten op Facebook en korte interviews van Salvini heeft het klimaat in Italië duidelijk verhard. Zodanig, dat de nieuwe Hoge VN-commissaris voor de mensenrechten, Michelle Bachelet, oud-president van Chili, 10 september een onderzoeksmissie naar Italië aankondigde. Die moet de achtergronden bekijken van „de sterke toename van de gevallen van geweld en racisme jegens migranten, mensen van Afrikaanse afkomst en Roma”.

Volgens een schatting van de Italiaanse anti-discriminatie-organisatie leven 26.000 van tussen de 120.000 en 180.000 Roma en Sinti in Italië in ‘baraccopoli’, barakkendorpen. Sommige kampen zijn door gemeentes ingericht, andere ontstonden spontaan.

Vooral tegen die laatste zijn de protesten toegenomen. In Rome negeerde burgemeester Virginia Raggi (Vijfsterrenbeweging, coalitiepartner van de Lega) in juli een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en ontruimde toch het Roma-kamp Camping River. In Malo, in het noordoosten, oogstte wethouder Moreno Marsetti (Lega) veel applaus omdat hij met zijn sleepwagen naar een Romakamp was gereden om zo nodig te helpen bij de ontruiming.

Brussel wil dat er in 2020 geen kampen meer zijn, ook geen officiële. Daarom bieden gemeentes regelmatig alternatieve huisvesting aan. Maar ook dat leidt tot protesten – van andere groepen mensen die hopen op een sociale woning.

Brussel wil dat er in 2020 geen kampen meer zijn, ook geen officiële.

De gemeente Pisa schatte begin dit jaar dat er ruim 200 mensen in het kamp Ospedaletto wonen. Dat ze er weg zullen moeten, staat voor Lega-Fractievoorzitter Gannai als een paal boven water. Maar hoe precies is nog een open vraag.

De regio Toscane waarin Pisa ligt en die bestuurd wordt door links, heeft 1,5 miljoen euro uitgetrokken om alternatieve huisvesting te regelen voor Roma. Er is daar ook een programma om de integratie van Roma te bevorderen. Maar Pisa doet daar vooralsnog niet aan mee. „Zo’n zachte hand heeft in het verleden niet gewerkt”, zegt Gannai. Wat dan? Hij verwijst naar de bijnaam waarmee zijn partijleider Salvini in de verkiezingscampagne koketteerde: „De bulldozer.”

    • Marc Leijendekker