Opinie

    • Christiaan Weijts

Leden van de Staten-Generaal: we zien wel

Alternatieve troonrede Geen zorgen voor de dag van morgen, is de boodschap van ’ alternatieve troonrede.

Illustratie Anne van Wieren

Soms moet je zacht zijn. Juist in een tijd van toenemende internationale spanning en onzekerheid verdienen kwetsbare groepen onze compassie: bedrijven en multinationals. Tien jaar na de grote crisis boeken zij weer winsten waar maar weinigen van durfden te dromen. Prestaties van wereldformaat verdienen bonussen van wereldformaat.

Die geeft deze regering dan ook ruimhartig. Maar zij kan dat niet alleen. Zij doet dat samen met u. Om die fiscale beloningen te bekostigen verhogen we de btw op tal van dagelijkse levensmiddelen, op kappers, op schoen- en fietsenmakers, op boeken en op medicijnen. Samen met het laten stijgen van uw zorgpremie en onze staatsschuld kunnen we zo met z’n allen voorkomen dat het belastingparadijs zich verplaatst naar elders.

Dit diepe mededogen ís mogelijk omdat iedereen er de komende jaren op vooruit gaat. Dat voorspelden wij in de afgelopen jaren steeds opnieuw. Dit keer krijgen we gelijk: iedereen rijk. Het is verheugend dat de koopkracht dit jaar en komend jaar groeit voor werkenden, ouderen, jongeren, huisdieren, zuigelingen en mensen met een uitkering.

Velen van ons zullen zich vertwijfeld afvragen: waar láát ik al dat geld? Weet u dan gesterkt door het besef dat onze banken even betrouwbaar zijn als de bewindspersonen in dit kabinet. En tegen een ieder die daar toch aan twijfelt, willen wij zeggen: koop eens wél die jacuzzi, wél dat plezierjacht, wél dat casino, wél die luxe privéclub.

Soms moet je zacht zijn. Juist in een tijd die lijkt te schreeuwen om een langetermijnvisie kan het goed zijn om een piepklein holletje in te kruipen. Deze regering gaat u daar in voor, en is vandaag daarom bijeen zonder pensioenakkoord en zonder klimaatakkoord. Geen zorgen om de dag van morgen, of dat nu een nieuwe financiële crisis is, de immigratie, de dreigende handelsoorlogen of het verdwijnen van banen door technologie.

Lees ook de plannen in de uitgelekte miljoenennota: Sterke economie, maar zorgen over Brexit en vrijhandel

Paardenkoppen

Visie is een olifant, de toekomst een wolharige mammoet. Onze tijd vraagt niet om vergezichten maar om tunnels. Goddank telt dit kabinet vele paardenkoppen. Hen kunnen we kronen met oogkleppen om te focussen op wat echt het verschil maakt. Vijf dagen vaderschapsverlof, genderneutrale toiletten en ons aller Wilhelmus.

Ook Europa aarzelt niet om de echt grote problemen van onze tijd krachtig aan te pakken: de tijd zelf. Ons land loopt evenmin weg van de grote verantwoordelijkheid in het conflict tussen zomer- en wintertijd. Traditioneel gericht op het compromis, komen wij met het voorstel voor een Europees in te voeren ‘lentetijd’. Het terugzetten van de tijd met een half uur is méér dan een symbool. Straks is het niet langer vijf voor twaalf, maar vijf voor hálf twaalf. Zo lenen we als het ware tijd voor knellende vraagstukken als het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen.

Ook studenten leren we dat. Door het leenstelsel raken zij al in een vroeg stadium vertrouwd met het krachtige antwoord dat deze regering geeft en altijd zal blijven geven tegen de pensioentekorten, hoge staatsschuld, klimaatverandering of energietransitie. Ze raken vertrouwd met die tijdloze kreet die de Jan Saliegeest vertolkt van onze natie: we zien wel.

Ouderwetse watersnoodramp

We zien wel. Alleen een dwaas repareert het dak als de zon schijnt. Dit jaar scheen die zo fel, en liet de droogte zovelen van ons zo dikwijls snakken naar een ouderwetse watersnoodramp, dat we in de toekomst misschien helemaal geen daken meer nodig hebben.

We zien wel. Eerdaags zal er wel een leger robots op de deuren bonzen, om onze volle schoolklassen te gaan onderwijzen, onze steunkousen op te hijsen, op onze politiefluitjes te blazen. En wij vervolgen argeloos onze klompendans onder een stijgende zeespiegel. We zien wel. Volgens het CBS zijn wij Nederlanders dik en tevreden.

Dus laten we zacht zijn voor elkander. En maar niet het trotse hoge woord van visie spreken. Laten we niet vergeten dat de invloed van onze regering en van ons kleine land maar een zilvervisje is vergeleken bij de machtige haai van het grootbedrijf. „Van de maan af gezien zijn wij allen even groot”, schreef onze Multatuli. Vanuit een privéjet is elk land een dwergstaat. Vanachter je chauffeur is elk rund een ezel.

Bedrijven hebben het klimaatprobleem veroorzaakt en bedrijven zullen het weer oplossen. Zij zullen die langetermijnvisies ontwikkelen, terwijl deze regering nauwlettend zal toezien op de kwartaalcijfers in de politieke barometer.

Ja, we hebben geleerd

Kritische geesten vragen zich af of dit land wel iets geleerd heeft van de crisis. Het antwoord daarop luidt bevestigend. Ja, we hebben geleerd. We hebben geleerd dat het allemaal wel meevalt. We zijn er immers weer bovenop gekomen, en we staan er zelfs beter voor dan voorheen. De les kan en mág dan ook alleen maar zijn dat we precies zo zullen moeten handelen als toen. Daarom zullen we niet somber koffiedikkijken, maar vrolijk navelstaren.

Soms moet je zacht zijn. Daarbij helpen softdrugs. Wij zijn het land van de homo’s en de euthanasie, van de abortus en de hoeren, en we versterken die reputatie nu met door de overheid geteelde nederwiet. Daaraan koppelen we een overheidscampagne die het gebruik ervan wil stimuleren. Zo worden wij vooroplopers in dromen.

Soms moet je zacht zijn, als het zachtste bed op aarde. Daarin slaapt de regering met u, en dat zult u gaan voelen. U mag zich gesterkt weten door het besef dat velen u wijsheid toewensen en met mij om kracht en Gods zegen voor u bidden.

    • Christiaan Weijts