Recensie

Die grote hit bleef Anneke Grönloh (76) achtervolgen

Anneke Grönloh (1942-2018)

Anneke Grönloh was ooit de populairste tienerster van het land, die records brak met monsterhit ‘Brandend zand’.

De vrijdag overleden Anneke Grönloh in 1968. Foto archief NRC

Jarenlang weigerde Anneke Grönloh ooit nog ‘Brandend zand’ te zingen. Ze was finaal op haar sentimentele succeslied uitgekeken. Ze wenste eindelijk weleens erkenning te krijgen als de resoluut swingende vocaliste die ze óók was. „Maar nu kunnen ze ook ‘Brandend zand’ weer van me krijgen als ze dat willen”, zei ze in 1994 in een NRC-interview. „Ik ben er eigenlijk wel trots op dat men dat nummer nog steeds kent en met mij associeert.”

Anneke Grönloh is vrijdag overleden, 76 jaar oud. Ruim een jaar geleden was ze al gestopt met zingen, omdat ze na een longembolie alleen nog kon optreden als er een zuurstofapparaat in de kleedkamer stond. Haar vooraf aangekondigde afscheid, op 26 augustus 2017 op een feestavond in Weert ter ere van haar vroegere tekstschrijver Johnny Hoes, beschreef ze als een emotionele gebeurtenis. Haar zangcarrière had bijna zestig jaar omspannen.

Haar vroegste kindertijd bracht Anneke Grönloh met haar moeder door in een Japans bezettingskamp. Ze was geboren op het eiland Noord-Celebes, waar haar vader sergeant-majoor was in het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger. Eind 1949 vestigde het gezin zich in Eindhoven. Al op het lyceum zong ze bij het rockbandje van medeleerling Peter Koelewijn. In 1959, op haar zeventiende, won ze de talentenjacht Cabaret der Onbekenden.

Nederlandstalige tienerliedjes

Op het eerste plaatje dat ze toen als winnares mocht maken, zong ze ‘Asmara’, een liedje in het Minahassisch, de taal van Noord-Celebes. Een hit werd het niet. Evenmin als een paar Nederlandstalige tienerliedjes die ze daarna uitbracht, terwijl ze overdag nog als stenotypiste werkte bij de automobielfabriek DAF.

De grote doorbraak kwam in de zomer van 1962, toen de platenmaatschappij Phonogram haar ‘Brandend zand’ liet zingen, een door Johnny Hoes vertaalde Duitse schlager (‘Heisser Sand’). Het nummer stond ruim drie maanden bovenaan de toenmalige hitparades. Met de verkoop van 3,5 miljoen platen brak ze alle Nederlandse records. Daarna volgden in snel tempo andere monsterhits als ‘Soerabaja’, ‘Cimeroni’ en ‘Paradiso’.

Door deze ongeëvenaarde bliksemcarrière groeide Anneke Grönloh uit tot de populairste tienerster van het land.

Maar louter vreugdevol was die begintijd niet, zei ze dertig jaar later in De Telegraaf: „Ik trad drie-, viermaal per dag op. Ik had geen eigen leven meer. Alles werd voor me geregeld. Soms kon ik het niet aan. Dan had ik woede-uitbarstingen. En ik ben ook op het toneel enige malen flauwgevallen omdat ik volledig uitgeput was. Maar tijd om te rusten was er niet.”

De opkomst van de popmuziek maakte daar echter snel een eind aan. Sindsdien maakte Anneke Grönloh nog diverse succesvolle tournees naar Indonesië en Singapore, terwijl ze in eigen land vaak optrad met The Dutch Swing College Band en andere orkestjes in oude jazzstijl. „Op het podium ben ik op mijn sterkst, vooral voor grote zalen”, zei ze in 1994. „Dan komt er zo veel power uit het publiek dat mijn optreden er des te meer kracht van krijgt.” Zo bleef ze actief. Ook kwam ze af en toe nog in het nieuws, door een zoveelste jubileum of door een energieke Tina Turner-imitatie in de Sterren Playback Show van Hennie Huisman.

Tot ze op haar 75ste moest stoppen. Op haar afscheidsavond zong ze nog één keer Brandend zand.

    • Henk van Gelder