Afgebrande ‘parel aan de Poel’ was meer dan een kerk

Kerkbrand in Amstelveen

Zaterdagavond brandde de 140 jaar oude Sint Urbanuskerk, een ontwerp van Pierre Cuypers, bijna geheel af. Vermoedelijk door kortsluiting. Het schip is vrijwel geheel verwoest, de toren bleef gespaard. „Het is niet te bevatten.”

Brand in de Bovenkerkse Sint Urbanuskerk, zaterdagavond. Omwonenden werden geëvacueerd. Foto Sem van der Wal/ANP

„Het is hier nog drukker dan bij Ajax.” Locoburgemeester Herbert Raat staat naast de Sint-Urbanuskerk in Amstelveen waar zaterdagavond een grote brand uitbrak. De brand is geblust, maar hij heeft deze zondag besloten om de omgeving af te zetten vanwege de „ongelooflijke drukte”. De hele omgeving is uitgelopen.

Naar de oorzaak, vermoedelijk kortsluiting in de meterkast, komt een onafhankelijk onderzoek, kondigde het gemeentebestuur zondag aan. Intussen blijft onduidelijk wat er van de monumentale kerk, 140 jaar oud, over is. „Er is nog niemand binnen geweest”, zegt Raat. „Te gevaarlijk.” Zeker is dat het schip grotendeels is verwoest. De toren bleef volledig gespaard, al was daarover gisteravond onzekerheid. Als de 65 meter hoge toren wél zou branden, kon die op het tegenoverstaande café en een appartementencomplex vallen. Uit voorzorg werden zo’n twintig bewoners geëvacueerd.

„De parel aan de Poel”, heet de kerk in de gemeenschap van Amstelveen. Of eigenlijk Bovenkerk, zoals de circa 3.000 inwoners hun wijk liever noemen. Een dorpje aan de Poel, een veenplas, met een eigen voetbalvereniging, een café, een dorpshuis en een kerk.

Renovatie was net klaar

„Het is niet te bevatten”, zegt Ad Verkleij, vicevoorzitter van de parochie Amstelland. Vandaag zou met een concert het orgel worden ingewijd. Sluitstuk van de renovatie die zes jaar heeft geduurd. Muren, balken, fundering, alles was aangepakt en sinds drie maanden was de kerk weer open. Een verbouwing die vier miljoen euro kostte, goeddeels door de gemeenschap opgebracht met manifestaties en sponsoracties.

Gisteren was Verkleij nog in de kerk om met de tweehonderd vrijwilligers te vieren dat de renovatie was geslaagd. Historicus Leo Fijen gaf er een lezing. Verkleij was net thuis toen hij werd gebeld. „Ik keek uit het raam en zag meteen: dit is niet meer te redden. De vlammen sloegen uit het dak.”

De kerk is een ontwerp van Pierre Cuypers, met veel kleur en mooie beelden. Na de terugloop van het aantal katholieken was juist deze Sint-Urbanuskerk, vanwege zijn pracht, uitgegroeid tot het centrum van de parochie. De afgelopen maanden kwamen er elke zondag zo’n 150 tot 200 katholieken bijeen en ook wijkbewoners bezochten de gerenoveerde kerk voor concerten en repetities van zangkoren en drumbands. „De kerk had een centrale functie het in dorp gekregen”, zegt Verkleij. „Dit was ons beeld van de toekomstige kerk.”

    • Freek Schravesande