Dunkin’ Donuts is de druppel in De Pijp: ‘Het is hier eten, eten, eten’

Talk of the Town

In De Pijp opent de ene na de andere fastfoodketen. Tot ergernis van de bewoners, maar het stadsdeel kan er weinig aan doen.

Starbucks, New York Pizza, Wok to Walk, The Seafood Bar. Wie een jaar of vijf niet meer in de Ferdinand Bolstraat is geweest, zal de winkelstraat misschien niet eens meer herkennen. De afgelopen tijd zijn veel kleine ondernemers in rap tempo verruild voor grote ketens die zich vooral richten op de snelle hap. Deze week opende de nieuwste zaak in die categorie, Dunkin’ Donuts, in de voormalige Van Dobben-lunchroom op de hoek met de Albert Cuyp. De opening werd gevierd: de eerste honderd klanten die een halve liter ijs kochten, konden een maand lang gratis ijs komen eten. Maar de bewoners van De Pijp zijn niet op te vrolijken met gratis ijs: veel van hen zijn verbolgen over het feit dat de hoek van de Cuyp nu onderdak biedt aan alweer een grote fastfoodketen.

„Het wordt hier langzamerhand net zo’n monocultuur als in het centrum”, zegt Gertrude van de Ven, buurtbewoner en frontvrouw van de bewonersvereniging. „Vroeger was het winkelaanbod veel diverser. Nu is het: eten, eten, eten.”

De afgelopen maanden werden bijvoorbeeld de Indiase winkel en Turkse bakker verruild voor een woktent en koffiezaak, vertelt Van de Ven, en op de Albert Cuypmarkt worden steeds meer kraampjes omgetoverd in wafels-en-pannenkoeken-met-Nutella-stands. „Ik begrijp die ondernemers best”, zegt Van de Ven. „Zij moeten ook overleven.” Winkeliers hebben jarenlang veel klandizie misgelopen door de werkzaamheden voor de inmiddels voltooide Noord/Zuidlijn. „En als ze zo'n pot Nutella naast de kassa zetten, staan de toeristen ineens in de rij.”

Het oude Van Dobben-pand was al eerder onderwerp van discussie: vorig jaar probeerde New York Pizza zich in het hoekpand te vestigen, maar het stadsdeel verleende geen vergunning. Reden: op het pand staat de bestemming van een lunchzaak, type ‘horeca vier’, en New York Pizza werd gecategoriseerd als fastfood. De pizzaketen vocht het besluit van de gemeente aan tot aan de Raad van State, maar die stelde het stadsdeel in het gelijk.

In eerste instantie leek de bestemming van het pand ook Dunkin’ Donuts buiten de deur te houden: in juni werd hun vergunningaanvraag negatief beoordeeld – weer omdat fastfood niet in het pand thuishoort. Als reactie paste Dunkin’ Donuts de aanvraag aan: er staan nu tafeltjes en stoeltjes in de donutzaak, en de donuts worden niet in een zakje verkocht, maar op porseleinen bordjes geserveerd. Daarmee voldoet de donutketen wél aan de vereisten voor een horeca vier-zaak.

Stadsdeelvoorzitter Sebastiaan Capel (D66) is ondanks zijn eerdere poging Dunkin’ Donuts buiten de deur te houden niet verbolgen over het feit dat de donutketen alsnog geopend is in zijn buurt. „In De Pijp proberen we zoveel mogelijk diversiteit na te streven”, zegt hij. „Dat doen we onder andere door te zorgen dat winkelpanden niet kunnen veranderen in horeca, zodat er niet nog meer eettentjes bij kunnen komen.” De Pijp is op dit moment nog „divers genoeg” wat Capel betreft. „Op de Ferdinand Bolstraat zitten inderdaad een aantal grote ketens, maar als je uitzoomt, zie je dat er in de omliggende straten ook nog genoeg bakkers, wasserettes en toko’s zitten.” Capel begrijpt de bewoners die balen dat er nu weer een grote buitenlands keten in de buurt opengaat heus wel, zegt hij. „Maar als bestuurder heb je simpelweg niet de handvaten om de ene ondernemer wel toe te staan en de andere niet. Je kan moeilijk zeggen: in dit pand mag wel horeca, maar geen keten.” Zo bekeken had Van Dobben er ook niet in gemogen – dat is ook een keten.

Zelf gaat Capel liever een donut eten bij de Harewood Bakery verderop op de Albert Cuyp, zegt hij – een kleine, ambachtelijke eenpitter. „Persoonlijk geef ik liever mijn geld uit bij zo’n zaak. En voor mij is dat juist diversiteit, dat ik kan kiezen.”

Ondertussen heeft New York Pizza zich alsnog weten te vestigen in De Pijp: binnenkort gaat de pizzazaak open in een voormalige snackbar op het Ferdinand Bolplein – tegenover de nieuwe Dunkin’ Donuts. En de kleine, ambachtelijke Harewood Bakery – die bleek bij navraag sinds een paar maanden gesloten.

    • Doortje Smithuijsen