Opinie

    • Christiaan Weijts

Het plaatje

Het is weer die tijd van het jaar: die van de ‘koopkrachtplaatjes’, de tarotkaarten voor ons banksaldo, en waar kun je dan beter zijn dan op bedrijventerrein Het Plaatje in Sliedrecht? Tussen een kronkelende Hollandse dijk en de Beneden Merwede ligt hier metaalbedrijf IHC. En daar zijn ze het spuugzat, deze donderdagochtend. Staking!

Het lage zonnetje scheert door de tabaksrook boven de kringetjes werknemers. Het oogt geroutineerd en vertrouwd: de vakbondstenten, de hesjes, de flyers, de broodjesstapels, de koffiekannen, de gelaten kameraadschap. Is er één beroepsgroep in ons land die nog niet gestaakt heeft? Van cabinepersoneel tot buschauffeurs, van piloten tot veermannen... Woensdag waren de kinderen thuis omdat hun juffen en meesters de Erasmusbrug bestormden; dit weekend wil de politie weer actievoeren.

Vorig jaar waren er volgens het CBS de meeste stakingen sinds dertig jaar. Ik gok dat we dat record dit jaar wel breken. „Nederland heeft altijd de minste stakingsdagen van heel Europa gehad”, vertelt FNV-bestuurder Bart Blokzijl, bij de metaalwerkers, „dus er is echt wel iets aan de hand. Het moment is gekomen dat we het echt zat zijn.”

En ‘het’ wil zeggen: dat de economie bloeit maar mensen als deze dat niet merken. Ja, ze hoorden het laatste nieuws. Bij de helft van de bevolking blijkt de koopkracht te zijn gekrompen. Ik las de troonrede van 2016 nog eens terug: „Het is verheugend dat de koopkracht dit jaar en komend jaar opnieuw groeit voor werkenden, ouderen en mensen met een uitkering.” Dinsdag klinkt vast weer hetzelfde liedje, met koopkrachtplaatjes als fruitkastjackpots.

Is staken nog wel effectief? Ooit stelde ik me er woeste menigten bij voor, die hekken barricadeerden en bedrijven finaal lamlegden. Binnen draait dit bedrijf gewoon door, alleen met wat minder mensen. „Niet iedereen durft te staken”, erkent een werknemer. Er zijn net ontslagen geweest. „En werkgevers kunnen de stakers achteraf op de huid gaan zitten, indirect.” Een collega: „Staken gaat ook best tegen je gevoel in. Je wilt ook loyaal blijven aan het bedrijf.”

Hier ‘in de metaal’ is al erg veel gestaakt, dit jaar, en de drie hiervoor. Kennelijk maakt het niet al te veel indruk meer. Vreemd toch. Als zoveel mensen zo weinig merken van die economische groei, moet er toch meer mogelijk zijn dan dat Jesse Klaver ze bezingt in een tweedehands ode, of dat de oppositie hun woede over de dividendbelasting en de multinationals opleest van hun briefjes.

Staken? Je zou zeggen dat er in de samenleving voldoende potentie is voor een veel breder, massaler, hartstochtelijker protest dan dit pressiemiddel dat wat metaalmoeheid begint te vertonen.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.
    • Christiaan Weijts