Geologie van de menselijke niersteen

Elke week kiest de wetenschapsredactie van NRC een bijzonder beeld uit het aanbod. Deze week: geologen die samen met artsen naar het menselijk lichaam kijken.

Laat artsen eens samen met geologen door de microscoop naar nierstenen kijken en je krijgt een heel ander beeld van de werkelijkheid. Geoloog en microbioloog Bruce Fouke van de universiteit van Illinois bracht zo’n groepje bij elkaar en publiceerde het resultaat deze week in het wetenschappelijke blad Scientific Reports. Nierstenen zijn niet de almaar groeiende harde kristallen waarvoor artsen ze lange tijd hielden. Nee, ze zijn opgebouwd uit afzettingen van dunne laagjes, die oplossen en weer aangroeien.

Hun structuur lijkt op de kalkrijke laagjes waaruit koraalriffen zijn opgebouwd en die zich afzetten in heetwaterbronnen. Met de juiste belichting onder de microscoop worden die details zichtbaar in een wonderschoon kleurenpalet.

De nierstenen vormen met al die laagjes een historisch archief van iemands gezondheid en nierfunctie, volgens de onderzoekers, analoog aan jaarringen van bomen en gehoorsteentjes van vissen. Geobiologie kan ook nieuw licht werpen op galstenen, aderverkalking en botontkalking, schrijven ze.

Foto Mayandi Sivaguru, Jessica Saw

    • Sander Voormolen