Opinie

    • Arjen Fortuin

De jongerenbubbel op tv: Jan wil rijk worden, Filemon wil dansen als een koe

Zap Ook op tv heb je bubbels. Filemon Wesselink zoekt het geluk in exotische onthechting, Jan Versteegh wil veel geld.

Jan Versteegh in Rijk! (BNNVARA) BNNVARA

Je hoort zeggen dat we online in een bubbel zitten, maar ook de televisie kent zo zijn bubbels. Donderdagavond stonden er bij de publieke omroep twee bubbels tegenover elkaar. Er was de ouderenbubbel met Erik Scherder zoekt: Het geheim van Methusalem (angstaanjagend vitale zestiger op zoek naar bejaardengeluk) en Een Hollander in Parijs van Philip Freriks, die er al woonde toen Sartre en De Beuavoir nog verafgood werden. Voor die bubbel voel ik me een beetje jong.

Er is ook de bubbel waar ik te oud voor ben: de jongerenbubbel. Daarin werden dezelfde avond programma’s van Filemon Wesselink (39) en Jan Versteegh (32) door BNNVARA uitgezonden. (Tussen die twee bubbels zit die van mijn generatiegenoten bij Brandpunt+, maar die bubbel wordt door de bazen doorgeprikt.)

Ik besloot in de jongste bubbel te duiken, waarvan het aardige was dat de twee presentatoren beantwoorden aan een volstrekt tegengestelde impuls. Wesselink zoekt in Filemon buiten Westen naar culturen buiten de ratrace die het westerse kapitalistische bestaan kenmerkt, Versteegh zoekt in Rijk! juist het hart van de ratrace.

De eerste aflevering van zijn zoektocht bracht Wesselink naar een eiland voor de kust van Guinee-Bissau, waar mannen en vrouwen in grote gelijkwaardigheid zouden leven. Dat stond, zo bleek, een sterk onderscheid tussen mannen- en vrouwentaken niet in de weg. Met de mannen ging Wesselink houthakken in het bos, waarbij zijn slappe klapjes aanvankelijk nogal contrasteerden met het woeste kapwerk van de dorpelingen. Uiteindelijk had de Hollander blaren op zijn handen.

Heel diep gaat het programma niet. Het is antropologische tv op instapniveau. Met respect en aandacht gemaakt, maar aan het eind van de dag hadden we vooral veel rituele dansen en andere ceremonies gezien. Wesselink zou moeten dansen als een koe, had het loeien al geoefend, maar bleek het bijbehorende masker niet te passen. Daarop werd hij aap. „Ik vind dit toch wel een beetje verwarrend.”

Het verlangen naar onthechting dat op de achtergrond van Filemon buiten Westen schemert, ontbreekt in Rijk! Dat begint aan de rand van een zwembad, waar Jan Versteegh champagne in zijn cornflakes giet.

Hij lijdt aan Fear Of Missing Money, zegt hij in een gesprek met psycholoog Ap Dijksterhuis die hem uitlegt dat geld gelukkig maakt (maar het verlangen naar geld weer niet). Rijk! is en onderhoudende tocht langs zakenmensen, lotenverkopers, de Quote en aandelenhandelaren. Vorig jaar maakte Versteegh de verwante, maar iets scherpere reeks Jan de Belastingman – een verkenning van de mogelijkheden om te stoppen met belasting betalen, zoals de grote jongens doen.

Naar Talpa, waar het geld ligt

Versteegh heeft gevoel voor sfeer, maar het tempo ligt soms wat laag. Zo ging er veel tijd op aan de vraag of krasloten hem miljonair zouden kunnen maken. Daartegenover stonden prettige gesprekken met een duo sigarenhandelaren en een op het platteland verstopte aandelenkoning. „Ah, ben je over Assen gekomen?”

‘Als je rijk wilt worden, moet je blijven doen waar je goed in bent”, hield Sander Schimmelpenninck van Quote Versteegh voor. Het is verleidelijk dat advies direct te koppelen aan het nieuws dat de presentator volgend jaar verkast naar Talpa. Daar zou hij volgens Gooise geruchten in een bubbeltje met Albert Verlinde een RTL-Boulevard-achtig programma gaan maken. Ik weet niet zeker of dat goed nieuws is. Liever zou ik Versteegh eens lange, portretterende reportages willen zien maken.

    • Arjen Fortuin