Afschaffen van dividendbelasting is een goed idee

Twistgesprek In het verhitte debat over het kabinetsplan om de dividendbelasting af te schaffen lijkt premier Rutte publiekelijk weinig steun te krijgen. Fiscaal jurist Paul Sleurink is voorstander van de maatregel. Fiscalist Peter Kavelaars is tegen. Een debat via e-mail onder leiding van

In zijn verdediging van de afschaffing van de dividendbelasting lijkt premier Rutte (VVD) hoe langer hoe meer alleen te staan. Het aantal medestanders is schaars. Aan de vooravond van Prinsjesdag verscheen niettemin een lijvig opiniestuk in het Weekblad fiscaal recht van twee deskundige voorstanders: de Amsterdamse fiscaal juristen Paul Sleurink en Frank Pötgens. Zij schrijven dat „in het politieke debat tot nu toe nagenoeg uitsluitend de (vermeende) bezwaren en nadelen aan bod zijn gekomen”, terwijl „nog niet zo lang geleden de afschaffing van de dividendbelasting in politieke kringen alom werd gezien als een goed idee dat ook daarbuiten breed werd onderschreven”.

Op verzoek is Paul Sleurink bereid om in debat te gaan met een vakgenoot en uitgesproken tegenstander van het kabinetsvoorstel, de Rotterdamse hoogleraar Peter Kavelaars.

Paul Sleurink is PS, Peter Kavelaars is PK.

PS: „Afschaffing van de dividendbelasting is onlosmakelijk verbonden met het vestigingsklimaat. Het gaat specifiek om de aantrekkelijkheid van Nederland als bestaande én nieuwe locatie voor hoofdkantoren van beursgenoteerde concerns. Wanneer de politieke keuze eenmaal gemaakt is déze aantrekkingskracht te bevorderen, vormt de dividendbelasting vandaag een zwaarwegende belemmering daarbij.”

PK: „Het is een slecht idee. Er is geen enkel economisch onderzoek dat uitwijst dat afschaffing van de dividendbelasting op enigerlei wijze het investeringsklimaat positief beïnvloedt. Verwonderlijk is dat niet omdat beleggers de facto niet beslissen over het investeringsklimaat. Daarnaast blijkt wel uit heel veel onderzoek dat de fiscale factor betrekkelijk gering is bij de vestigingsplaatskeuze en dat het dan vooral gaat om de winstbelasting en de belastingen op arbeid.”

PS: „Jouw reactie miskent de kritieke rol die aandeelhouders spelen bij de besluitvorming over de (re)locatie van een hoofdkantoor van een concern. Dividendbelasting vormt een essentieel onderdeel van hun belangenafweging daarbij. Bij de beoordeling van het vestigingsklimaat voor hoofdkantoren spelen winstbelasting en belasting op arbeid daarentegen een volstrekt ondergeschikte rol.”

PK: „Dat laatste is aantoonbaar niet juist. Wat betreft de aandeelhouders: in zeer veel gevallen is de dividendbelasting verrekenbaar en komt afschaffing ervan dus ten goede aan de buitenlandse overheid. Is de dividendbelasting niet verrekenbaar, dan komt het voordeel toe aan de aandeelhouder. Indien in het woonland het dividend laag of niet wordt belast ontstaat een heffingsvacuüm. Beide zijn dan zogeheten windfall gains, toevallige meevallers die gewoon belast zouden moeten worden.”

PS: „Helaas is de realiteit van de internationale kapitaalmarkten veel weerbarstiger dan de theorie. In de praktijk ondervinden zeer veel buitenlandse aandeelhouders in Nederlandse beursfondsen dubbele heffing over het dividend – zie ook de vele duizenden juridische procedures hierover. Een aandeelhouder zal altijd enkelvoudige belasting verkiezen boven dubbele.

PK: „Bij de beleggingsfondsprocedures gaat het niet om dubbele heffing maar om het feit dat de dividendbelasting in strijd zou kunnen zijn met het EU-recht. Zo ja, dan betalen ze helemaal geen belasting. Ander argument voor handhaving dividendbelasting: vanuit het huidige anti-misbruikprogramma van de OESO zijn bronbelastingen op dividend, interest en royalties hoogst noodzakelijk.”

PS: „Dividendbelasting wordt toch juist gehandhaafd in misbruiksituaties? Daar ben ik ook voor. En er komt ook nog een nieuwe anti-misbruikheffing op rente en royalties. Maar je hoeft dan toch geen dividendbelasting meer te blijven heffen in situaties die géén misbruik vormen terwijl dat schadelijk is voor het vestigingsklimaat van hoofdkantoren? Dus het een doen en het ander niet laten!”

PK: „Het is juist dat het kabinet die heffingen wil invoeren, maar dat is mij te beperkt. Dit moeten volwaardige belastingen zijn en niet alleen gelden bij misbruik, zodat we kunnen bewerkstelligen dat ook in niet-misbruiksituaties er altijd een adequate heffing over dividend, rente en royalties plaatsvindt.”

PS: „Dus in plaats van afschaffing van de dividendbelasting wil jij een bronbelasting invoeren op dividend, rente én royalty’s onder alle omstandigheden? Om deze heffingen vervolgens bij belastingverdragsonderhandelingen, al dan niet gedeeltelijk, weer te neutraliseren? Full employment voor de fiscus, bedrijfsadministraties en belastingadviseurs! En een 180 graden koerswijziging van tientallen jaren fiscaal verdragsbeleid. Laten we toch de draad van het regeerakkoord maar weer oppakken.”

PK: „Nederland pretendeert terecht een beschaafd land te zijn; daar behoren beschaafde belastingen bij. In deze tijden zijn dat zeker bronbelastingen op dividend, rente en royalties. En wat uitvoering betreft: de kosten van de heffing van deze belastingsoorten zijn bijzonder laag. Ook de aangifte blinkt uit door eenvoud.”

PS: „Waarom is er zo veel ophef over dit voorstel? Ik zou denken: de dividendbelasting is de afgelopen jaren feitelijk teruggebracht tot een heffing bij buitenlandse particuliere beleggers over winstuitkeringen van Nederlandse beursfondsen. De groepen die belang hebben bij afschaffing zijn daarmee veel beperkter dan vroeger. Zie ook de recente koerswijziging van het Amerikaanse bedrijfsleven in Nederland. Peter, jij hebt in het verleden ook andere geluiden laten horen. Vanwaar jouw koerswijziging?”

PK: „Dat is niet erg relevant. De fiscale wereld is inderdaad grondig gewijzigd, de omstandigheden zijn daarom volstrekt onvergelijkbaar. Pas in 2012 is de OESO dat anti-misbruikproject gestart. Bovendien interesseerde het toen niemand iets: de positie van het bedrijfsleven stond geheel niet in de belangstelling. En ik denk dat iedereen zijn volle aandacht toen had bij de losgebarsten financiële crisis. De dividendbelasting was in die tijd bepaald geen issue.”

    • Philip de Witt Wijnen