Utrechts boekenfestival vanaf nu twee volle weken

Literair Festival De organisatie van het International Literature Festival Utrecht wil groeien, om álle boekenliefhebbers naar de stad te trekken.

Foto's Epa, Anp, Ringel Goslinga en Frank Ruiter

Organiseer een literair festival van een paar dagen en je zit met een beperking: je kunt niet iedere avond hetzelfde publiek laten opdraven. „Een bezoeker kiest één avondje om te gaan, en blijft de andere dagen thuis”, weet Michaël Stoker, directeur van Het Literatuurhuis. Dat was, vertelt hij, de grens waartegen hij als organisator van het International Literature Festival Utrecht (ILFU) aanliep, en een van de redenen om het Utrechtse festival „vanaf dit jaar” uit te breiden naar twee volle weken. Voor wie niet dagen achtereen wil festivallen, maar wél als er wat dagen tussen zitten.

Vanaf deze zaterdag zijn er dagelijks literaire activiteiten in de stad die zich sinds vorig jaar Unesco City of Literature mag noemen. Het begint met in het openingsweekend een boekenmarkt en een boekenparade (met 17 optredende schrijvers), en sluit twee weken later af met het jaarlijkse hoogtepunt in de Nederlandse poëzie, de Nacht van de Poëzie. Ertussenin zijn er avonden waar niet de minsten zullen optreden: internationale sterauteurs als Salman Rushdie, Julian Barnes en John Irving. En er zijn in de middagen kleinschalige ‘leesclubs’ waarbij de auteurs aanwezig zijn, van Esther Gerritsen tot Paolo Cognetti. Er zijn symposia, boekhandelsactiviteiten, avonden rond Tom Lanoye en M. Vasalis. Er is ook nog een randprogramma met een voorleesmarathon van Anna Karenina, iedere dag op station Utrecht Centraal, waar duizend vrouwen in estafette Tolstojs klassieker zullen voorlezen.

Een festival van twee weken was een lang gekoesterde wens, zegt Stoker. Of liever nog: drie weken. „Zoals ze het in Edinburgh doen, waar het jaarlijkse Book Festival met 900 schrijvers zo’n 250.000 bezoekers in drie weken trekt. Dat is nog wel wat hoger gegrepen, maar onze ambitie is wel om twee weken als onze nieuwe standaard te hanteren.”

Poëtische protestsongs

Waarom eigenlijk die drang tot groeien? Om zich op alle boekenliefhebbers te kunnen richten, zegt Stoker: „Waar de bestaande literaire festivals in Nederland een bepaalde nadruk leggen of een specifieke signatuur hebben, willen wij zo veel mogelijk verschillende mensen betrekken. Dus er zijn literaire lezingen, maar er is ook een middag voor young adult-literatuur, én aandacht voor serieuze non-fictie én spannende boeken. En er zijn evenementen waarin we de grens van literatuur willen oprekken, zoals een optreden van de Turkse zangeres Selda Bagcan, die poëtische protestsongs zingt. Dat brengt weer een heel ander publiek op de been dan de geijkte bezoekers van literaire avonden.”

Dé persoonlijke tip van Stoker is de avond in het hart van het festival, ‘De avond van de roman’ op vrijdag 21 september, in vier zalen van TivoliVredenburg. „Daar staat de vraag centraal wat literatuur nog voor waarde heeft in de hedendaagse samenleving: wat zegt en leert de roman ons? Er komt een geweldig ensemble van internationale auteurs en er wordt gesproken over de actuele waarde van klassiekers. En het draait om wat precies de kern is van wat zo’n festival te bieden heeft.”

International Literature Festival Utrecht, 15-29 september. Utrecht, ilfu.nl
    • Thomas de Veen