Overleg over misbruikschandalen

Paus ontbiedt bisschoppen uit alle landen naar Rome

In zijn krachtigste poging totnogtoe om de misbruikcrisis binnen de Rooms-Katholieke Kerk te bezweren, heeft paus Franciscus woensdag de voorzitters van alle bisschoppenconferenties naar Rome ontboden.

Meer dan honderd nationale katholieke leiders moeten van 21 tot 24 februari volgend jaar praten over manieren om minderjarigen beter te beschermen tegen misbruik.

Hoogst zelden zijn alle nationale leiders tegelijkertijd naar Rome geroepen, en nog nooit om over misbruik te praten. Dat het overleg zo breed wordt opgezet, is een impliciete erkenning dat het misbruikprobleem in alle landen bestaat.

Er zijn op dit moment twee hoofdthema’s in het debat hierover. Het eerste betreft de sancties. Als een geestelijke van misbruik wordt beschuldigd, leidt dit nu automatisch tot een onderzoek en komt er een snelle straf, als de betrokkene schuldig wordt bevonden. Maar er is nog steeds grote onduidelijkheid over de verantwoordelijkheid van bisschoppen en andere kerkleiders die zo’n zaak in de doofpot hebben proberen te stoppen. Veel slachtoffers van misbruik dringen erop aan dat ook zij worden bestraft.

In 2011 gaf Franciscus’ voorganger als paus, Benedictus XVI, alle bisschoppenconferenties opdracht om gedragsregels hiervoor op te stellen. Lang niet alle landen hebben dat gedaan.

Het tweede issue is de beschuldiging dat paus Franciscus zelf de Amerikaanse kardinaal McCarrick lang de hand boven het hoofd heeft gehouden hoewel in het Vaticaan bekend was dat hij met jonge seminaristen sliep. De beschuldiging komt van een verklaard tegenstander van de paus, de voormalige nuntius in Washington, Viganò. Maar prominente Amerikaanse bisschoppen zijn vandaag in Rome om bij Franciscus aan te dringen op volledige openheid hierover.

Woensdag was er ook nieuwe informatie over misbruik in Duitsland. Der Spiegel citeerde uit een onderzoek in opdracht van de Duitse bisschoppen, waarin staat dat tussen 1946 en 2014 1.670 geestelijken zich schuldig hebben gemaakt aan het misbruik van 3.677 minderjarigen, overwegend jongens. Meer dan de helft van de slachtoffers was jonger dan 13 jaar, en bij één op de zes misbruikzaken was er sprake van verkrachting. Slechts tegen een derde van de daders zijn maatregelen genomen, volgens kerkelijk recht, en de sancties waren beperkt.

    • Marc Leijendekker