Ongelijkheid groeit verder, blijkt uit koopkrachtcijfers

CBS-cijfers Lonen willen maar niet meestijgen met de economische groei, en ook pensioenen blijven achter. Verschillen nemen toe.

De consumentenprijzen stijgen, terwijl de lonen achterblijven. Foto Guido Pijper

Hoofdeconoom Piet Hein Mulligen van het CBS spreekt van „een matig resultaat” voor een economie die zo hard groeit als de Nederlandse. De koopkracht is volgens het statistiekbureau in 2017 met 0,5 procent gegroeid, terwijl de economische groei bijna 3 procent was. In 2016 nam de koopkracht nog met 3 procent toe. En dat is niet het enige matige resultaat dat blijkt uit de nieuwe koopkrachtcijfers.

Bij 46 procent van de Nederlandse burgers nam de koopkracht zelfs áf vergeleken met het jaar ervoor. Bijna de helft van Nederland kon minder kopen van zijn inkomen dan een jaar eerder. Het CBS wijst naar hogere consumentenprijzen en het achterblijven van de lonen als oorzaken. De reële lonen stegen niet in 2017; hoewel de cao-lonen met gemiddeld 1,4 procent toenamen, stegen de consumentenprijzen gemiddeld evenveel.

Bij eenvijfde van de bevolking daalde de koopkracht met ten minste 7 procent, bij een even grote andere groep nam de koopkracht juist met 10,9 procent of zelfs nog meer toe. De ongelijkheid is daarmee verder gegroeid.

Lees ook: Waarom merkt de burger zo weinig van de forse groei?

Werknemers gingen er het meest op vooruit, terwijl gepensioneerden hun koopkracht zagen afnemen. De koopkrachtstijging van zelfstandigen is voorlopig geraamd op 0,7 procent. Hun inkomen bestaat vooral uit winst, die voor een deel van de zzp’ers en ondernemers nog niet definitief is vastgesteld.

Beperkt indexeren van pensioen

Gepensioneerden hadden ook in 2017 last van het niet of beperkt indexeren van aanvullende pensioenen. Het CBS constateert ook grote verschillen tussen diverse groepen gepensioneerden. „Jongere generaties ouderen zijn in de regel hoger opgeleid dan oudere generaties, waardoor ze meer aanvullend pensioen hebben opgebouwd”, meldt het bureau in een toelichting. Bovendien hebben vrouwen tegenwoordig vaker een eigen aanvullend pensioen opgebouwd dan voorheen. De inkomensverschillen tussen opeenvolgende generaties zijn volgens het CBS zichtbaar tot een leeftijd van 80 jaar.

Toeslagen

Donderdag melden vijf ouderenorganisaties gezamenlijk dat senioren vaak niet weten dat ze in aanmerking komen voor huur- en zorgtoeslag. Daardoor lopen ze mogelijk duizenden euro’s mis per jaar.

Een op de zes huishoudens met 55-plussers maakt geen gebruik van huurtoeslag terwijl ze daar wel voor in aanmerking komen. Ook vraagt een op de tien geen zorgtoeslag aan. Vooral kwetsbare ouderen en oudere migranten dienen de aanvragen niet in.

    • Wouter van Noort