Is dit nieuws?

Bericht: Gemeenten volgen minstens 160 geradicaliseerde moslims
Brengen we niet omdat: Niet-gedegen onderzoek

Toelichting: Het nieuwsbericht is gebaseerd op een incomplete inventarisatie. De 25 gemeenten die sinds 2015 jaarlijks extra geld ontvangen voor zogenoemde persoonsgerichte aanpak, zijn gevraagd naar cijfers over het aantal "van radicalisering verdachte personen per gemeente". Slechts negen van deze gemeenten hebben daadwerkelijk cijfers verstrekt, waarvan een aantal ook nog eens geen specifieke getallen wilde delen. Een van deze gemeenten is Den Haag, waar vermoedelijk veel geradicaliseerde personen wonen. De gemeente spreekt alleen van "enkele tientallen". Het aantal mensen dat in de gaten gehouden wordt, ligt vermoedelijk dus vele malen hoger.

Bericht: Suiker en zoetstof zijn giftig voor darmen
Brengen we niet omdat: Niet-gedegen onderzoek

Toelichting: In het onderzoek wordt beschreven in welke doses zoetstoffen schadelijk kunnen zijn, maar over gifstoffen schrijven de onderzoekers niets. Ook zijn de conclusies over de schadelijkheid van suiker niet nieuw. De onderzoekers vermelden zelfs dat wat ze vonden gelijk was "aan de gevonden informatie in de wetenschappelijke literatuur".

Vorige week gaven NRC-redacteuren Martine Kamsma en Wim Köhler antwoord op zeven vragen over hoe slecht zoetstof is voor je darmen.

Bericht: Knieoperatie meestal onnodig
Brengen we niet omdat: Niet-gedegen onderzoek

Toelichting: Mensen met een gescheurde meniscus worden vaak geopereerd. Volgens het bericht van ANP dat werd overgenomen door verschillende media is dit meestal onnodig omdat gewoon fysiotherapie net zo effectief zou zijn. We pakten het onderzoek erbij: Effect of Early Surgery vs Physical Therapy on Knee Function Among Patients With Nonobstructice Meniscal Tears. Allereerst valt op dat het alléén gaat over patiënten met een scheur in hun meniscus die het gewricht niet blokkeert. Het gaat dus vooral om gevallen van slijtage aan het kraakbeen. Dit blijkt ook uit de onderzoekgroep: mensen van 45 tot 70 jaar oud. Uit de conclusie blijkt vervolgens dat fysiotherapie in deze gevallen “niet slechter” is dan operatie, dus niet "onnodig". Tot slot is fysiotherapie goedkoper dan operatie, de conclusie heeft dus ook een financiële drijfveer. Omdat de conclusies niet overeenkomen met de stellingname van het bericht betreft het één zijde van een wetenschappelijke discussie.

Bericht: 'Nederlanders gaan 700 euro extra betalen aan vaste lasten'
Brengen we niet omdat: Ingestoken door commerciële partij

Toelichting: Het cijferwerk waarover diverse media dinsdagochtend schrijven is afkomstig van een vergelijkingssite, die dat op eigen initiatief uitbracht en mogelijk een commercieel belang heeft bij publicatie. Omdat we geen inzicht hebben in de manier waarop het onderzoek is verricht, kunnen we niet veel zeggen over de betrouwbaarheid ervan. Belangrijker is dat we een commerciële partij op deze manier niet geschikt achten als bron voor een nieuwsbericht.

Het grootste deel van de lastenstijging valt volgens het bericht overigens te verklaren door verhoogde energie-heffingen uit de Miljoenennota. Daar schreven we vorige week dit vragenstuk over: Waarom de energierekening omhoog gaat.

Bericht: veel webwinkels ongeschikt voor slechtzienden
Brengen we niet omdat: geen opvallende trendbreuk

Toelichting: in 2016 werd al duidelijk dat webwinkels hun toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden niet op orde hadden. Het College voor de Rechten van de Mens concludeert dinsdag dat er nog steeds geen verandering is opgetreden. Ook vorig jaar trok het College aan de bel, toen schreven we er dit nieuwsbericht over: 'Nederland doet niet genoeg voor gehandicapten'

Bericht: Minister Bruno Bruins wil misschien regels voor bloed- en weefseldonaties door homoseksuelen versoepelen

Brengen we niet omdat: voorbarige berichtgeving

Toelichting: Een man die in de afgelopen twaalf maanden seks heeft gehad met een andere man mag geen bloed of weefsel doneren in Nederland. Minister Bruins (Medische Zorg en Sport, VVD) wil dit misschien veranderen. Echter, hij wil eerst afwachten hoe de verandering in het beleid in Denemarken uitpakt. Hier wordt de uitsluitingstermijn verkort naar vier maanden. Totdat de resultaten binnen zijn, is onduidelijk in hoeverre de regels in Nederland daadwerkelijk zullen veranderen.

Bericht: Screening op longkanker kan veel levens redden
Brengen we niet omdat: Niet-gedegen onderzoek

Toelichting: De discussie over longkankerscreening wordt al jaren gevoerd. Het nut van een dergelijk onderzoek wordt betwist. Hoewel uit onderzoek blijkt dat de screening leidt tot minder doden door longkanker, is niet (overtuigend) bewezen dat ook minder mensen sterven door andere doodsoorzaken, zoals hart- en vaatziekten. Hieraan overlijden de meeste rokers. Zonder een dergelijk bewijs zou een screening vermoedelijk te duur zijn.

Ook bestaat er geen consensus over hoe de screening aangepakt moet worden. Wetenschappers zijn het er bijvoorbeeld niet over eens bij welke leeftijd er moet worden begonnen en of behalve rokers ook ex-rokers gescreend dienen te worden.

Beslissingen over het opzetten van een screeningsprogramma worden pas genomen als de Gezondheidsraad hier een advies over uitbrengt. Als dit gebeurt, wordt het onderwerp concreter en dus relevanter om over te schrijven.

Bericht: 'Merkel komt niet naar staatsbanket met Erdogan'
Brengen we niet omdat: Geen opvallende trendbreuk

Toelichting: Angela Merkel neemt zelden deel aan staatsbanketten die de Duitse president bezoekende staatshoofden aanbiedt. Verschillende Duitse politici hebben voor het staatsbanket afgezegd, als protest tegen het autoritaire bewind van Erdogan. Melden dat ook Merkel niet aanschuift, wekt ten onrechte de indruk dat zij daarmee eveneens afstand van Erdogan neemt.

Haar afwezigheid is echter niets bijzonders. Ook bij het staatsbezoek van bijvoorbeeld de president van China, met wie Merkel goede betrekkingen onderhoudt, zat ze niet aan bij het staatsbanket. Erdogan zal tijdens zijn driedaagse bezoek aan Duitsland twee ontmoetingen met Merkel hebben.

Bericht: 'Een zesde huiseigenaren met aflossingsvrije hypotheek spaart te weinig'

Brengen we niet omdat: Geen opvallende trendbreuk

Toelichting: Toezichthouder DNB waarschuwt al langer dat Nederlandse huiseigenaren met een aflossingsvrije hypotheek te weinig sparen. Daar schreven we in oktober 2017 dit bericht over.

Bovendien is dit onderzoek uitgevoerd in opdracht van een commerciële partij, die daar mogelijk voordeel bij kan hebben. Daarom brengen we dit niet.

Bericht: doden door kanker na orgaantransplantatie
Brengen we niet omdat: geen opvallende trendbreuk

Toelichting:
Een donor met kanker kan ongedetecteerde uitzaaiingen in zijn of haar organen hebben. Je kan ervoor kiezen geen organen van kankerpatiënten te transplanteren, maar wegens het donortekort wordt dat toch gedaan. Omdat het om een bekend transplantatierisico gaat nemen we dit niet als nieuwsbericht mee.

Bericht: bijna helft Nederlanders snapt contracten niet
Brengen we niet omdat: campagnejournalistiek

Toelichting: Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van een juridisch dienstverlener, die mogelijk een belang heeft bij de uitkomst. Als een onderzoek wordt gedaan op aanvraag van een onafhankelijke partij is het relevant om mee te nemen. Om die reden nemen we het niet mee.

Bericht: Onderzoekers vinden scheepswrak HMB Endeavour
Brengen we niet omdat: Voorbarige berichtgeving

Toelichting: De aanname wordt gedaan op basis van houtsoort en afmeting. Volgens onderzoekers kan pas met zekerheid worden vastgesteld of het om de Endeavour gaat, zodra het wrak is geborgen. Het is dus nog niet zeker dat het om het beroemde schip van James Cook gaat - we wachten met een bericht tot de bergingswerkzaamheden zijn voltooid.

Correctie: Het gaat om het schip van James Cook, niet van Thomas Cook. Dat is hierboven aangepast.

Bericht: Advocaat Jos B.: het OM heeft geen zaak
Brengen we niet omdat: Voorbarig nieuws

Toelichting: Het is het woord van de advocaat tegenover dat van het Openbaar Ministerie. We wachten met onze berichtgeving op de inhoudelijke behandeling van de zaak, die donderdag van start gaat. Dan komen beide partijen met hun argumenten.

Bericht: Kindersterfte sinds 1990 wereldwijd meer dan gehalveerd
Brengen we niet omdat: Geen opvallende trendbreuk

Toelichting: Unicef publiceerde cijfers over kindersterfte. Die verschillen weinig van de cijfers die precies een jaar geleden werden gepubliceerd. Toen brachten we dit bericht over het rapport over kindersterfte.

Bericht: 'Belastingdeal Shell is in strijd met EU-regels'
Brengen we niet omdat: Voorbarige berichtgeving

Toelichting: Europarlementariër Paul Tang (PvdA) betoogde dit maandag. Hij heeft aangekondigd vragen te stellen aan de Commissie. We wachten met berichtgeving totdat de Europese Commissie deze vragen ook binnen heeft en aankondigt een onderzoek te starten naar de zaak. Vooralsnog doen ze dit niet.

Bericht: Binnen een jaar een bloedtest voor alzheimer
Brengen we niet omdat: Niet-gedegen onderzoek

Toelichting: “Binnen een jaar bloedtest alzheimer beschikbaar”, luidde de kop van een persbericht van de Amsterdamse academische ziekenhuizen dat vrijdagmiddag binnenkwam. De nieuwe hoogleraar neurochemie Charlotte Teunissen voorziet dat er binnen een jaar een test zal komen waarmee amyloïd in het bloed kan worden aangetoond. Het is een voorspelling, maar of die test er ook inderdaad zal komen, is nog de vraag. Er is nog geen wetenschappelijke publicatie over. Bovendien is nog onduidelijk welke rol dat eiwit precies speelt in de ziekte. Dat betekent dat een test waarmee amyloïd in het bloed wordt aangetoond nog niet een-op-een aantoont dat iemand alzheimer heeft of krijgt.

Er zijn nog te veel onzekerheden voor een bericht, zelfs al was het een toekomstperspectief opgetekend uit de mond van een goed geïnformeerde hoogleraar. Gezien de emotie die alzheimer oproept bij patiënten en hun omgeving, is het des te belangrijker hierover voorzichtig te berichten.

Bericht: NS wil de treinreis naar Berlijn terugbrengen tot vier uur
Brengen we niet omdat: Geen opvallende trendbreuk

Toelichting: Met de trein naar Berlijn duurt veel te lang, zegt de NS al jaren. Vier uur is het doel, meldden verschillende media maandag. Nu duurt het nog 6 uur en 22 minuten. Of het wel sneller kán en hoe dat dan praktisch ingevuld moet worden, blijft echter nog onduidelijk. Allerlei partijen, waaronder ook de Duitse spoorwegen, moeten nauwer samenwerken en aanpassingen maken in onder meer de dienstregeling. Die afspraken moeten nog altijd vorm krijgen. Tot die tijd is dit niet meer dan een bevestiging van een ambitie die we al kennen.

Bericht: Overheid wist in 2016 al van mogelijke meningokokken uitbraak
Brengen we niet omdat: Eenzijdig ingestoken

Toelichting: De Nederlandse overheid had al in de herfst van 2016 serieuze aanwijzingen dat er vaccins moesten worden aangeschaft tegen meningokokken type-W, schreef De Volkskrant vrijdag. Maar pas in september 2017 ondernam minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) actie, en besloot dat er een inhaalvaccinatie nodig was die de verspreiding van meningokokken W zou kunnen temperen. Eerder beslissen tot vaccineren had levens kunnen redden, concludeert de krant.

NRC besloot echter dit niet te brengen. Uitbraken van ziekten zijn grillig en per land verschillend, en het is daarom lastig voor het RIVM om precies te voorspellen op welke schaal een infectie zich zal verspreiden. Pas in de loop van 2017 werd duidelijk dat het aantal besmettingen met meningokokken W in Nederland steeg, en toen hebben het RIVM en Schippers meteen doorgepakt.

En ja, als er al een jaar eerder was begonnen met vaccineren waren er mogelijk minder mensen overleden aan meningokokkenziekte. Maar als dan was gebleken dat de epidemie van W toch niet doorzette, had het RIVM het verwijt gekregen dat het onnodig vaccins had ingekocht. Dat is het instituut al eerder overkomen toen het op grote schaal de virusremmer Tamiflu inkocht, en de Mexicaanse griep waartegen het bedoeld was inmiddels alweer was overgewaaid. Een extra complicatie met biologische producten zoals vaccins is dat de beschikbaarheid beperkt is. Het duurt een paar jaar voordat fabrikanten een voldoende groot productievolume hebben opgestart. De farmaceut wil ook niet met een onverkoopbaar vaccin blijven zitten en gaat dus pas opschalen als er uitzicht is op voldoende afname. Dat spel van vraag en aanbod heeft ook een vertragende werking op de snelle invoering.

Bericht: Arjen Kamphuis tien dagen na vermissing in Noorwegen nog gezien
Brengen we niet omdat: Nog niet bevestigd

Toelichting: Een getuige meldt dit aan een Noorse krant. De politie zegt meer tips te hebben gekregen over een persoon die op Kamphuis lijkt, maar kan het nog niet bevestigen. Ze zijn op zoek naar de getuige die de krant gesproken heeft. Wij wachten tot officiële bronnen het melden. Zo brachten we wel dat de politie in de zoektocht naar de Nederlander zijn kajak gevonden heeft.

Bericht: Achterstand vrouwen op arbeidsmarkt kost Nederland miljarden
Brengen we niet omdat: Niet-gedegen onderzoek

Toelichting: Wij schrijven geen nieuwsbericht naar aanleiding van dit onderzoek, omdat er alleen wordt gekeken naar de rol van de vrouw op de arbeidsmarkt. De rol van de man wordt niet meegenomen. Als mannen meer zouden werken zou dat ook een groot verschil maken.

Bericht: 'EU wil extreme inhoud op internet binnen uur verwijderd'
Brengen we niet omdat: Geen opvallende trendbreuk

Toelichting: Dit plan was in maart al aangekondigd. Bovendien moet er nog over gestemd worden, daarom wachten we met het bericht tot de stemming is geweest en er meer zeker is.