Opinie

SP en VNO-NCW: heropen de sociale werkplaats

Het kabinet moet de sluiting van de sociale werkvoorziening terugdraaien, stellen en .

De sociale werkplaats Patijnenburg. Roos Koole/ANP

De SP en VNO-NCW zijn het niet vaak eens. Als wij, ideologische tegenpolen, samen optrekken, moet er wel iets aan de hand zijn. En dat is het geval: tienduizenden mensen met een arbeidsbeperking zitten thuis. Hun situatie is onhoudbaar. Wij doen een beroep op het kabinet: geef de sociale werkvoorziening een tweede leven!

Werk is voor iedereen ontzettend belangrijk. Het geeft ritme, mogelijkheden tot ontwikkeling en sociale contacten. De cijfers die het Sociaal en Cultureel Planbureau onlangs publiceerde zijn daarom alarmerend. Voor mensen met een arbeidsbeperking daalde de kans op een baan de afgelopen jaren van 50 naar 30 procent. Het sluiten van de sociale werkvoorziening – ze mogen geen nieuwe mensen meer toelaten – is een belangrijke oorzaak van deze daling. Dat was dus verkeerd beleid, moeten we nu vaststellen. Terwijl werkgevers- en werknemersorganisaties hiervoor toch herhaaldelijk hebben gewaarschuwd, en ook voorstellen voor modernisering van de sociale werkplaats hebben gedaan om dit te voorkomen.

Lees ook dit interview: PvdA wil werkplaats tóch weer open

De SP heeft zich altijd verzet tegen de sluiting van de sociale werkvoorzieningen, omdat er een grote groep mensen met een beperking is die het niet redt in een regulier bedrijf. De beschermde plek waar ze zichzelf kunnen ontwikkelen en kunnen bijdragen zou dan wegvallen. Dat is exact wat er nu gebeurd is: met het verdwijnen van de toegang tot sociale werkplaatsen valt deze groep nu buiten de boot. Zij krijgen niet de kans om mee te doen in de maatschappij en voelen zich afgeschreven.

Sinds 2015 worden er geen nieuwe mensen meer aangenomen in de sociale werkvoorziening. In 2016 luidde de SER hierover al de noodklok en waarschuwde dat de ‘sterfhuisconstructie’ van de sociale werkplaatsen tot problemen leidde. ‘Gooi niet je oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt’, concludeerde hij. Een wijsheid die ook vandaag de dag nog geldt: de afbouw van sociale werkplaatsen gaat sneller dan de opbouw van het benodigde alternatief.

Wij vinden het tijd dat het kabinet nu gehoor geeft aan het SER-advies. Werkgevers mogen mensen met een beperking niet in de steek laten en zetten alles op alles om hun een plek te bieden. Dit lukt in de marktsector ook goed, maar kan nog beter als we het slim doen met minder bureaucratie en met hulp van een betere sociale werkvoorziening. Werkgevers hebben behoefte aan betere faciliteiten voor bijvoorbeeld detachering van mensen met een beperking.

Voor mensen met een arbeidsbeperking daalde de kans op een baan de afgelopen jaren van 50 naar 30 procent

De politiek heeft de plicht om te zorgen dat mensen met een beperking niet aan hun lot overgelaten worden. Wij stellen daarom het volgende voor. Zorg dat er goed draaiende werkplaatsen komen, tenminste in elke arbeidsmarktregio één, die zorgen dat er weer voldoende beschut werk is. Deze vernieuwde werkplaatsen moeten ook voor betere doorstroom zorgen naar werk, voor mensen die dat aankunnen, door ze goed voor te bereiden en te begeleiden, zodat ze er klaar voor zijn.

Lees ook deze Kwestie in kaart: Mogen werkgevers mensen met een beperking onder het minimumloon betalen?

Daarom doen wij vandaag samen deze unieke gezamenlijke oproep. Het kabinet moet de sociale werkvoorziening een tweede en beter leven inblazen. Het organiseren van werk voor mensen met een beperking is simpelweg een kwestie van beschaving.