Opgevoed: In welke taal voed ik mijn baby op?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: een Nederlandse moeder en een Finse vader in Duitsland die een kind verwachten.

Illustratie Martien ter Veen

Aanstaande Moeder: „Ik ben Nederlands, mijn man is Fins, en we wonen in Duitsland. Ik spreek geen Fins, mijn man geen Nederlands, samen praten we in het Engels. Ik ben zwanger, en we vragen ons af: in welke taal moeten wij straks de baby opvoeden? Ik wil mijn kind mijn eigen taal meegeven, mijn man wil graag Fins praten met zijn kind, bovendien spreekt zijn moeder geen Engels, dus wil ons kind straks met oma praten moet het toch het Fins beheersen. We zijn van plan om in Duitsland te blijven wonen, dus het is ook belangrijk dat het Duits spreekt.

„We hebben nu besloten het zo te doen: ik spreek Nederlands als ik alleen met mijn kind ben, mijn man spreekt in zo’n situatie Fins. Als we samen zijn, spreken we Engels, en het krijgt straks in de Duitse kinderopvang vanzelf Duits mee. Onze zorg is of dit niet een beetje te veel wordt voor het kind. Verstoren al deze talen niet de taalontwikkeling?

Blaffen honden ook als ze door uilen zijn opgevoed? Een cruciale vraag in onderzoek naar de gevolgen van tweetaligheid.

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.

Fins met de grootouders helpt

Elma Blom: „We weten uit onderzoek dat kinderen goed meerdere talen kunnen leren, en ook goed kunnen onderscheiden met wie ze welke taal spreken. Het is dus niet zo dat kinderen door meer talen in de war raken. Ik denk dat deze ouders ook niet echt een andere keus hebben dan hun kind viertalig op te voeden. Het heeft namelijk de voorkeur om met je opgroeiende kind de taal te spreken die je het best beheerst. Dat is voor de moeder Nederlands en voor de vader Fins. In de moedertaal geven ouders een rijker taalaanbod, ze maken complexere zinnen, hebben een groter vocabulaire; dat komt het taalvermogen van hun kind ten goede. Daarom is het af te raden om kinderen op te voeden in een taal die je zelf niet goed beheerst.

Lees ook: ‘Twee of meer talen leren? Je kind kan het’

„Dit kindje zal niet alle vier de talen even goed leren omdat het sommige minder zal horen dan andere. Dat hoeft geen bezwaar te zijn, want om bijvoorbeeld met je grootouders te communiceren hoef je geen perfecte taalbeheersing te hebben. Het is voor de ontwikkeling van een taal overigens nuttig om met verschillende mensen in die taal te praten. Fins met de grootouders kan dus ook weer helpen.”

Leer emoties te verwoorden

Marga Akkerman: „Het maakt helemaal niet uit welke talen de baby hoort, want in die eerste fase van het leven snapt een baby de woorden toch niet. Het is de intonatie waaruit het kind kan opmaken dat er lieve dingen gezegd worden. Of het nu in het Duits, Engels, Fins of Nederlands is, een baby heeft snel in de gaten of wat er gezegd wordt troostend, koesterend of boos bedoeld is. Daar komt al doende op een gegeven moment vanzelf wel een lijn in.

„Als een kind meertalig wordt opgevoed, is het belangrijk dat het in die taal ook leert zijn of haar emoties te verwoorden en bespreekbaar te maken. Boodschappen doen in een andere taal kun je uit een boekje halen. Maar je belevingswereld onder woorden brengen, of die van een ander begrijpen, vraagt om het geleerd hebben van taal in de communicatie met dierbaren.

„Door dit kind in meerdere talen op te voeden stelt u het in staat om in alle belangrijke omgevingen aansluiting te vinden. Daarmee maakt u de wereld van het kind groter en dat lijkt me een groot goed.”

    • Annemiek Leclaire