Erdogan grijpt in bij staatsinvesteringsfonds en wordt zelf voorzitter

Decreet De Turkse president wordt de voorzitter van het staatsinvesteringsfonds. Wel komt er een nieuw bestuur dat de leiding heeft.

Met de reorganisatie vergroot Erdogan zijn controle op een belangrijke financiële instelling. AFP/Murat Kula

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft het voltallige bestuur van het staatsinvesteringsfonds naar huis gestuurd en zichzelf aangesteld als voorzitter. Erdogans schoonzoon, minister van Financiën Berat Albayrak, wordt vicevoorzitter van het fonds, dat ruim 200 miljard dollar in kas heeft. Dit blijkt uit een decreet dat woensdag in de staatskrant stond.

Het investeringsfonds is daags na de mislukte coup in 2016 opgericht om staatsbezittingen te gelde te maken en de onrust op de markten te temperen. De aandelen die de staat heeft in grote Turkse bedrijven, zoals Halkbank (51 procent) en Ziraatbank (100 procent), Turkish Airlines (49,1 procent), Turk Telecom (7 procent), kabel- en satellietbedrijf Turksat, en aandelenmarkt Borsa Istanbul (73,6 procent), zijn in het fonds gestopt.

Machtsstrijd

Sinds de oprichting is er onenigheid over het doel van het fonds. Sommige bestuurders zagen de enorme hoeveelheid kapitaal als een oplossing voor alle problemen, van het stutten van de lira en het herkapitaliseren van banken tot het investeren in grote infrastructurele projecten. Anderen pleitten voor meer terughoudend beleid in lijn met andere staatsfondsen. Doordat het fonds een duidelijke strategie ontbeerde, brak er een machtsstrijd uit die het bestuur van het fonds verlamde en die leidde tot het ontslag van de algemeen directeur. Erdogan liet publiekelijk zijn onvrede blijken met de impasse.

Lees ook: Meer dan ooit de republiek van Erdogan

Met de reorganisatie vergroot hij zijn controle op een belangrijke financiële instelling. Sinds de invoering van het presidentiële systeem, dat na de verkiezingen in juni van kracht werd, heeft hij al meer invloed op het economische en monetaire beleid. Hij zette zijn oude economische team aan de kant en maakte zichzelf verantwoordelijk voor de benoemingen van de centrale bankdirecteur.

De aanstelling van Erdogan als voorzitter van het fonds vergroot de zorgen bij investeerders over de onafhankelijkheid van overheidsinstellingen. Die zorgen worden enigszins getemperd door de aanstelling van een nieuw bestuur, dat bestaat uit mensen met ervaring in de financiële sector. De capabele technocraat Zafer Sonmez, oud-bankier van Royal Bank of Schotland, wordt directeur.

Het fonds valt buiten toezicht van het parlement. Critici waarschuwen voor de politisering van staatsbedrijven en zien parallellen met het omstreden investeringsfonds van de Maleisische oud-premier Najib Razak, een bondgenoot van Erdogan, die wordt beschuldigd van omvangrijke fraude.

    • Toon Beemsterboer