Dansen in een vliegende vleugel

Deltavleugel Vliegt dit echt? Jazeker. mocht mee in de zelfgebouwde Delta-2 van Bart Verhees
Foto Erik Brouwer

‘Mijn vrouw is niet eens komen kijken, toen-ie af was”, mompelt Bart Verhees bedremmeld.

Teleurstellend, maar begrijpelijk. Iedereen die Barts vliegtuig ziet zal zich even achter de oren krabben. Maar ik kèn Bart. Hij vliegt al jaren rond in een zelfgebouwd zilverkleurig delta-vliegtuig. Het leek me heer lijk om dat eens te mogen besturen. Maar helaas is dat toestelletje slechts geschikt voor één persoon, en Bart leent ’m niet uit. Nu heeft hij een tweezitter gebouwd. Een prachtige blauwe. En ik mag mee!

„Ik zou er niet in stappen”, moppert de lokale piloot die het vliegtuig zal besturen van waaruit foto’s van ons gemaakt zullen worden. Maar ik twijfel niet. Bart is een technisch mirakel. Trouwens, hij is er al half Engeland mee rondgevlogen en zelfs naar Zweden geweest. Dit ding is goed.

Eerst even de theorie: Barts ‘Delta-2’ is in feite een vliegende vleugel! In de luchtvaart nog steeds een zeldzaamheid, al zal elke vliegtuigbouwkundig ingenieur onmiddellijk beamen dat er aerodynamisch alleen voordelen zijn. Want vrijwel alles aan zo’n vliegtuig draagt bij aan het genereren van lift, de opwaartse kracht, en daar gaat het bij vliegtuigen nou eenmaal om. Bij een normaal vliegtuig zijn het hoofdzakelijk de vleugels die voor lift zorgen; de rest is noodzakelijk kwaad. Bij een vliegende vleugel zorgt het hele vliegtuig ervoor.

Al in de Tweede Wereldoorlog werd met deze vliegvorm geëxperimenteerd door de gebroeders Horten. Die wilden er een straalmotor inbouwen, en er Hitlerjongens mee de lucht in sturen, richting de geallieerde bommenwerpers. Gelukkig had dat project weinig succes.

We lopen er omheen. Barts D-2 is een curieus, maar serieus vliegtuig. Het laadvermogen is meer dan driehonderd kilo. Honderdtwintig liter brandstof om 1.800 kilometer te kunnen vliegen. Indrukwekkend. Toch is alles duidelijk zelf bedacht. Tot het extreem-effectieve touwladdertje toe. Daarmee klim je vlot in het toestel, maar ’t kan ook makkelijk meegenomen worden.

Nog zoiets: de grote stuurknuppel zit tussen de twee vliegers in, zodat die door beiden gehanteerd kan worden. De ruimte binnen is gigantisch. Je zit deels ín de vleugel, waardoor de cockpit ongekend ruim is. „Je kunt er zelfs in slapen”, zegt Bart. „Daar heb ik speciaal op gelet. De bodem is vlak.”

Foto Erik Brouwer

We stijgen op, vanaf een zonbesprenkeld vliegveld Teuge, en zoeken boven de Veluwe naar het vliegtuig dat foto’s van ons maken zal. Een paar minuten dansen we om elkaar

We dansen een paar minuten naast elkaar in de late middagzon. Daarna is het tijd voor een test. Bart is heel eerlijk over de nadelen: delta’s hebben de neiging in een tolvlucht te raken zodra de luchtstroom over de vleugels onvoldoende wordt om draagkracht te genereren. Maar Barts toestel heeft een paar technische innovaties waardoor dat voorkomen wordt. Ik mag het uitproberen, twee kilometer boven een eindeloos schaakbord van akkers en landerijen.

De gashendel terug naar nul, zodat de propeller krachteloos voor onze ogen draait. Dan met het voetstuur richting houden, de neus omhoog houden, en daar schommelt het hele toestel al gemoedelijk, licht achterover hangend in glijvlucht naar beneden, precies zoals de meeste normale vliegtuigen dat doen. Geen rare toeren, geen fratsen, niks bijzonders. En dat is in dit geval een compliment.

Dan gaat het eventjes hard, érg hard: 250 kilometer per uur. Veel andere splinternieuwe vliegtuigen met dezelfde krachtbron – een Oostenrijks motortje dat ooit werd ontwikkeld om sneeuwscooters aan te drijven – halen er maar nauwelijks de 200 mee.

Foto Erik Brouwer

Bart geeft me de knuppel weer. Ik meander mee met de IJssel, een kilometer beneden ons. Een paar slome bochten naar links en naar rechts. Dan wat steilere bochten, weer naar links en weer naar rechts, en dan een volledige cirkel. Barts Delta vliegt geweldig! De zon draait om ons heen en tovert glimmende lichtpatronen op de glooiend-gewelfde vleugel. We zijn één met het hemelblauw.

By the way. Bart zoekt nog een naam voor het toestel. Hebt u een suggestie? Of wilt u er zelf ook eentje bouwen? Bart helpt graag.

    • Goof Bakker