Waarom worden niet alle tieners gevaccineerd tegen meningokokken?

Meningokokken Veertienjarigen zijn opgeroepen voor een prik tegen meningokokken. Waarom de andere kinderen niet ook, vragen ouders.

Vaccin voor inentingen tegen meningokok type C. Foto Robert Vos/ANP

Ouders bellen de laatste dagen massaal naar de GGD’s omdat ze zich zorgen maken over de meningokokken W-bacterie. Gemeentelijke gezondheidsdiensten in Gooi en Vechtstreek, Rotterdam-Rijnmond, Gelderland, Amsterdam en Kennemerland bevestigen dat veel ouders bellen met de vraag of hun kind alvast het vaccin kan krijgen, ook al is het geen veertien jaar.

Begin deze week kondigde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) aan dat ze vanaf 1 oktober 130.000 14-jarigen gaan uitnodigen voor die inenting. Volgend jaar zullen ze ook alle 15-, 16- en 17-jarigen uitnodigen. Dat zijn er ongeveer 860.000.

Bedoeling van het RIVM is dat zoveel mogelijk tieners gevaccineerd worden, de komende anderhalf jaar, zodat de ‘brandhaarden’ van de bacterie worden geblust.

Het zijn juist tieners die gevaccineerd worden, omdat zij door hun intensieve sociale contacten de bacterie vaak verspreiden. Ze kunnen daardoor ook vaker ziek worden. Ongeveer één op de vijf jongeren draagt de bacterie bij zich in de neus- en keelholte, zonder daar overigens last van te hebben.

Baby’s en 14-jarigen

Ook volwassenen kunnen ziek worden, maar voorlopig heeft het RIVM alleen genoeg vaccins voor de 14-jarigen en de baby’s van 14 maanden die het krijgen bij de BMR-prik. De vaccins worden gegeven bij de GGD.

De GGD’s zeggen tegen de bellende ouders dat zij zich geen zorgen hoeven te maken. De kans dat iemand ziek wordt, is heel klein.

De bacterie komt dit jaar wel vaker voor dan afgelopen jaren. Tot en met augustus zijn al 80 zieken geteld, van wie er 18 zijn overleden, onder wie ook tieners. In heel 2017 werden ook 80 Nederlanders ernstig ziek van de bacterie; 11 van hen overleden.

Volgens de GGD’s was er ook al grote onrust ontstaan door een artikel in het Algemeen Dagblad en in regiokranten over de 17-jarige Maurits die ongeveer zes weken geleden overleed aan een meninogkokken W-besmetting. Eind augustus overleed een Tilburgse student aan de bacterie en in mei een 14-jarig meisje uit Wijk bij Duurstede. Een RIVM-campagne – met als slogan ‘Deel dit niet met je vrienden’ – over de bacterie en hoe hij wordt verspreid, heeft ook tot allerlei vragen geleid.

Lees ook: Haast met vaccinatie tegen meningokokken

De GGD Gooi- en Vechtstreek raadt ouders af om alvast de prik te halen, omdat dat onnodig zou zijn. „Alleen als iemand in de familie meningokokken heeft gehad, en de ouders dus extra bang zijn, vinden wij het goed dat ze een vaccin komen halen.”

Arts infectieziekten Femke Overbosch van de GGD Amsterdam: „Er is onrust naar aanleiding van de campagne van het RIVM. Ouders bellen met de vraag of hun kind, dat niet in de leeftijdsgroep valt van de eerste oproep (14 jaar) alvast gevaccineerd kan worden. Wij proberen ouders gerust te stellen: de kans dat je kind meningokokken W krijgt is kleiner dan dat hij een ernstig ongeluk krijgt.”

Bloedbaan

Ze begrijpt dat ouders het eng vinden, want áls een kind ziek wordt dan kan dat heel naar verlopen. Als de meningokokkenbacterie (Neisseria meningitidis) in de bloedbaan komt, kan die levensbedreigende hersenvliesontsteking (meningitis) of bloedvergiftiging (sepsis) veroorzaken. De patiënt moet naar het ziekenhuis. Het lijkt aanvankelijk een eenvoudige griep maar kan binnen een dag leiden tot hoge koorts, sufheid, misselijkheid en erge pijn in de nek. Kinderen die ziek worden, krijgen antibiotica en ontstekingsremmers.

Maar de kans dat kinderen ziek worden, is heel klein, onderstreept Overbosch. Als ouders echt aandringen, omdat ze zich zulke grote zorgen maken, en er zijn genoeg vaccins in huis, dan mogen ze het vaccin komen halen. De kosten à 60 euro betalen ze dan zelf.

    • Frederiek Weeda