Russen uiten via stembus onvrede met pensioenplan

In jaren haalde regeringspartij ‘Verenigd Rusland’ niet zo’n slecht resultaat. De Russen zijn ontevreden over de verhoging van de pensioenleeftijd.

President Poetin brengt zondag zijn stem uit bij de burgermeestersverkiezingen in Moskou. Foto Aleksey Nikolskyi/EPA

Een verlies was ingecalculeerd, maar toen de resultaten van de lokale verkiezingen in Rusland bekend werden, waren er toch bedrukte gezichten in Poetins kamp. De regeringspartij ‘Verenigd Rusland’ haalde in jaren niet zo’n slecht resultaat.

In 26 regio’s werd een nieuwe gouverneur gekozen, in vier ervan haalde de pro-Kremlin-kandidaat geen meerderheid. Voor Rusland, waar verkiezingen strak worden geregisseerd, is dat een verrassende uitkomst.

In de Primorski Kraj (het verre Oosten), in Chabaravosk, in de regio Vladimir en in de autonome deelrepubliek Chakassië wordt komende zondag een tweede ronde gehouden. Het staat niet vast dat alle pro-Kremlin-kandidaten dan alsnog gekozen worden.

In de Primorski-kraj (met de stad Vladivostok) lijkt de situatie nog overzichtelijk. Daar haalde de zittende gouverneur Andrej Tarasenko ruim 46 procent. Niet genoeg om gekozen te worden, maar zijn directe concurrent, de communist Andrej Isjtsjenko lijkt met een kwart van de stemmen op behoorlijke achterstand te staan. In een reactie sprak Tarasenko over een „uitstekende kans” zijn verkiezingsprogramma nogmaals onder de aandacht te brengen.

Lees ook dit artikel over de manier waarop gewone Russen op de pensioenplannen reageren

Tweede plaats

In andere regio’s is de uitslag moeilijker te voorspellen. In de regio Vladimir eindigden de zittende gouverneur met 36 procent van de stemmen maar vijf procentpunt voor haar uitdager. Deze kandidaat van de rechtse partij LDPR heeft dus zeker kansen, komende zondag.

In twee andere regio’s eindigden de kandidaten van Verenigd Rusland zelfs op de twee plaats. In Chabarovsk was het verschil tussen de zittende gouverneur en de LDPR-kandidaat nog te miniem om al een winnaar aan te wijzen.

Maar in de kleine Siberische deelrepubliek Chakassië, eindigde de gouverneur volgens de voorlopige uitslagen met 32 procent van de stemmen ruim achter de communistische kandidaat (44 procent).

En dat was niet het enige slechte nieuws voor Poetins regeringspartij. In sommige regio’s werd ook gestemd voor een lokaal parlement. In de regio’s Chakassië, Irkoetsk en Oeljanovsk lijkt Verenigd Rusland de meerderheid te verliezen.

De resultaten hebben waarschijnlijk geen grote politieke gevolgen: de uitdagers in de tweede ronde zijn lid van de zogeheten ‘systeemoppositie’, partijen die in de praktijk samenwerken met het Kremlin.

Maar hoewel er in de verschillende regio’s lokale oorzaken zijn aan te wijzen, lijkt het duidelijk dat een landelijke kwestie ‘Verenigd Rusland’ parten speelt. Op verkiezingsdag werd in steden in heel Rusland gedemonstreerd tegen de aangekondigde verhoging van de pensioenleeftijd. In een tv-rede kondigde Poetin vorige maand aan dat de maatregel iets wordt verzacht: de pensioenleeftijd voor vrouwen wordt bijvoorbeeld niet met acht, maar met vijf jaar verhoogd. De verhoging voor mannen (van 60 naar 65 jaar) blijft echter staan.

Dat heeft ook gevolgen voor de populariteit van de president. Volgens onderzoek van het onafhankelijke Levada-centrum is Poetins waardering gedaald. In augustus was 70 procent van de Russen positief over de president. In april was dat nog 82 procent.

    • Steven Derix