Moet recht op vergeten worden door Google wereldwijd gelden?

Privacy op internet Het Europese Hof buigt zich over het recht om gewist te worden van Google. Moet dat ‘vergeetrecht’ internationaal gelden?

Foto iStock

Elke Europese burger heeft het recht om vergeten te worden door zoekmachines op internet. Maar geldt dat recht wereldwijd – conform het grensoverschrijdende karakter van internet? Of geldt het uitsluitend per land?

Die vraag stond dinsdag centraal bij het Hof van Justitie van de Europese Unie.

Als een Nederlander aan Google vraagt om verwijzingen te wissen naar bepaalde informatie – denk bijvoorbeeld aan internetpesterijen, ernstige laster of wraakporno - dan schrapt het bedrijf de referenties alleen in de Nederlandse editie van zijn zoekmachine. Een Frans beroep op het Europese vergeetrecht betreft alleen Google.fr. Wie op een eenvoudige manier googelt krijgt altijd de nationale editie.

Maar, zo redeneerde de Franse toezichthouder voor privacy, de Commission nationale de l’informatique et des libertés (CNIL), al weer enige tijd geleden: internet is een wereldwijd netwerk. Met een paar technische handelingen kan iedere Europeaan bovendien doen alsof hij van buiten de EU surft. Om zo de betreffende informatie te kunnen bekijken. Dus zou Google ook de links naar de gewraakte informatie moeten verwijderen van Google.com.

Lees ook: Vergeetrecht wordt op het web lang niet altijd toegekend

Over die vraag moet het Europees Hof in Luxemburg uitspraak doen na een verzoek van de Franse Raad van State. Al sinds 2014, toen het vergeetrecht van kracht werd na een uitspraak in een zaak van een Spanjaard, pleiten nationale toezichthouders om een bredere reikwijdte van het vergeetrecht. Google is terughoudend.

‘Vergeetrecht is immoreel’

Tot dinsdag kreeg Google Nederland ruim 40.000 verzoeken om informatie te verwijderen van bijna 152.000 links. Dat staat in het ‘transparantierapport’ van het bedrijf. Google honoreerde ruim 48 procent van die verzoeken. De meeste verwijderde links – in Nederland en ook elders – betroffen webpagina’s op Facebook en Twitter.

Een bredere toepassing van het Europese vergeetrecht kent ook tegenstanders. De zaak voor het EU-hof telt een aantal derde partijen die zich hard maken tegen het wereldwijde karakter van het recht om vergeten te worden. De Wikimedia Foundation, de organisatie de achter internet- encyclopedie, bijvoorbeeld. In 2014 noemde oprichter Jimmy Wales het vergeetrecht al ,,diep immoreel” omdat zijn Wikipedia daardoor zou veranderen in een gatenkaas vol gewiste herinneringen.

De internationale mensenrechtenorganisatie Article 19, genoemd naar het artikel uit de universele verklaring voor de rechten van de mens over de vrijheid van meningsuiting, vreest dat het Europese vergeetrecht de wereldwijde toegang tot informatie zal beperken.

Directeur Thomas Hughes van Article 19: ,,Als Europese toezichthouders Google kunnen voorschrijven om alle referentie naar een website te verwijderen, dan is het slechts een kwestie van tijd voordat landen als China, Rusland en Saoedi-Arabië hetzelfde gaan doen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie zou de vrijheid van meningsuiting moeten beschermen en niet een wereldwijd precedent moeten scheppen voor censuur.”

Het Hof van Justitie voor de Europese Unie doet vermoedelijk volgend jaar uitspraak.

Correctie (13 september): In een eerdere versie van dit artikel was de naam van mensenrechtenorganisatie Article 19 verkeerd geschreven. Er stond Article 29.

    • Jan Benjamin