Recensie

‘Headroom’ is een uitmuntend gemonteerde beeldenstroom

Theater Het openingsbeeld van ‘Headroom’ is een toneel vol voorwerpen en rekwisieten. Daarna wordt er vrij gecombineerd en geassocieerd.

Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot poseren in steeds wisselende constellaties met huis-, tuin- en keukenvoorwerpen. Foto Theater Rotterdam

In Headroom, de nieuwe voorstelling van performancemakers Boogaerdt/Vanderschoot en regisseur Erik Whien bij Theater Rotterdam, nemen de makers in de eerste scène nadrukkelijk afscheid van het alles om te kunnen vertrekken vanuit het niets. Het openingsbeeld is een vol toneel met ontelbare voorwerpen en rekwisieten, waarop een lange ouverture in de duisternis volgt. Als het licht terugkeert krijgen we een lange reeks stilstaande beelden te zien: de gemaskerde, uitdrukkingsloze figuren die steeds terugkeren in het werk van Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot poseren in steeds wisselende constellaties met huis-, tuin- en keukenvoorwerpen: een kapstok, een fauteuil, een nachtkastje. Continu is de unheimische soundscape van Wessel Schrik te horen. Vanwege de gedempte, onderwater-achtige kwaliteit geeft dit het gevoel dat we in iemands hoofd zitten opgesloten.

Vanuit de willekeur van de eerste beelden ontstaat door herhaling en combinatie van de elementen een universum dat in zijn droomlogica sterk aan het werk van regisseurs als David Lynch en Roy Andersson doet denken. Net als in hun films lijkt er onder de schijnbaar onschuldige verbeeldingen van alledaagsheid in Headroom iets ongrijpbaars schuil te gaan. De beelden krijgen een steeds politiekere lading, bijvoorbeeld als de personages zich plotseling op een geïmproviseerd vlot lijken te bevinden. Dan legt de voorstelling iets bloot over onze verbondenheid met het vluchtelingenleed, dat zich vlak buiten onze huiskamers afspeelt.

De voorstelling weerstaat echter eenvoudige duiding: ze functioneert vooral als een uitmuntend gemonteerde associatieve beeldenstroom. De impact van de nevenschikking van de tableaus is fascinerend: waarom gaat er zo’n enorme dreiging uit van het beeld van een losliggende ketting met een haak als het contextloos wordt gepresenteerd? En waarom gaat er iets van religieuze heiligheid uit van een monoliet van wasrekken? Headroom forceert op bijna sjamanistische wijze ruimte voor een heroriëntatie op betekenisgeving.

    • Marijn Lems