Voormalig kroonprins van ING, nu geofferd na witwasrel

Portret ING heeft na een week toch een verantwoordelijke gevonden voor de witwasaffaire. Financieel topman Koos Timmermans stapt op.

Koos Timmermans, aangenomen „om af en toe de koude douche aan te zetten”. Foto Lex van Lieshout/ANP

Door wanorde bij ING kwam Koos Timmermans in de raad van bestuur, door wanorde bij ING moet hij het bestuur nu verlaten.

Nadat ING in 2006 in de Verenigde Staten tegen de lamp was gelopen wegens moedwillig overtreden van handelssancties tegen Cuba en Iran, nam het bedrijf onder druk van de toezichthouder de organisatiestructuur op de schop. In de raad van bestuur kwam een nieuwe functie: de Chief Risk Officer. Timmermans, sinds 1996 bij ING, ging die vervullen.

Hij had een uitzonderlijk heftige start. Een paar maanden na zijn aantreden als hoogste risicomanager brak de kredietcrisis uit en moest ING voor miljarden worden gered door de Nederlandse belastingbetaler. Toen hij een jaar later van NRC de vraag kreeg of er misschien verband was tussen zijn aantreden en de rampspoed zei hij: „Als het zo simpel was, heb ik ook gelijk de oplossing voor de crisis. Geef mij een goede ontslagregeling en ik ben weg, probleem opgelost”. Hij lachte erbij.

Deal-breaker

Nu krijgt hij, ruim tien jaar later, alsnog een ontslagregeling. Een week nadat de bank met justitie een recordschikking heeft getroffen van 775 miljoen euro, vanwege een witwasschandaal, treedt Timmermans „in overleg met de raad van commissarissen” terug als financieel topman.

De nummer twee van de bank stapt op na een week met groeiende politieke en maatschappelijke druk, gevoed door ongenoegen over het uitblijven van personele consequenties voor de ING-top. ING legt dat verband niet expliciet: het meldt slechts dat Timmermans in de periode die justitie onderzocht, 2010-2016, in de management board zat en „meerdere jaren eindverantwoordelijk was voor ING Nederland”.

Timmermans is een echte Rotterdammer inclusief Rotterdamse tongval

Timmermans (1960) is volgens mensen die hem kennen een ‘echte Rotterdammer’, spreekt zelfs nog een beetje met Rotterdamse tongval. Hij zei onlangs nog dat hij blij is dat het hoofdkantoor van ING nu in de Bijlmer staat („tussen de mensen”) in plaats van op de Zuidas. Timmermans was – in bankjargon – een deal-breaker, de tegenhanger van een deal-maker. Hij moest op het juiste moment ‘nee’ zeggen en in de gaten houden of procedures en regels netjes werden nageleefd. „Tegen de stroom ingaan is best lastig”, zei hij in 2008 tegen NRC.

Lees ook het betreffende interview uit 2008:'Je zoekt voor spaargeld soms creatieve beleggingen'

Horizontale verschuiving

Het compliance-werk waarmee hij de bankiers aan steeds strengere bankregels hield, deed hij tot kennelijke tevredenheid. In 2011 promoveerde hij tot vicevoorzitter, in welke hij rol hij bijdroeg aan versimpeling van de bank en verkleining van de balans.

Vanaf dat moment gold hij als kroonprins van toenmalig bestuursvoorzitter Jan Hommen. Die positie wist hij nooit te verzilveren. De verrassing van analisten en journalisten was groot toen in 2013 de jonge Ralph Hamers bestuursvoorzitter werd.

Vlak daarna trad Timmermans uit het bestuur van ING Groep en werd vicevoorzitter van ING Bank, de Nederlandse divisie. Dat leek een degradatie; ING sprak van een „horizontale verschuiving”. In 2017 kwam hij terug in de raad van bestuur en werd hij benoemd tot financiële topman. Dat heeft amper een jaar geduurd.

Voor de parlementaire commissie-De Wit, die rond 2010 onderzoek deed naar de kredietcrisis, zei hij dat hij bij ING was „aangenomen om af en toe de koude douche aan te zetten”. Die valt hem nu zelf ten deel.

Lees ook het achtergrondverhaal over wat er allemaal misging: Poortwachter ING hield zijn ogen gesloten
    • Camil Driessen
    • Wouter van Noort