Californië tekent zeer ambitieuze klimaatwet

Klimaatkampioen

De VS tonen twee gezichten bij klimaatbeleid. Trump breekt af, Californië tekent een wet die de staat in 2045 uitstootvrij moet maken.

Sintels vliegen over een brandweerman die een brand in natuurpark Shasta-Trinity in Californië probeert te bedwingen. Foto Noah Berger

De Verenigde Staten zijn schizofreen geworden als het om klimaatbeleid gaat. Terwijl Trumps Washington zijn best doet klimaatbeleid af te breken, proberen veel Amerikaanse steden en staten, Californië voorop, juist steeds harder om klimaatverandering tegen te gaan.

Het éne gezicht: dinsdag lekte uit dat Trumps Environmental Protection Agency de norm voor het lekken en affakkelen van het schadelijke broeikasgas methaan wil afzwakken, iets wat vooral bij het winnen van schaliegas gebeurt.

Het andere gezicht: maandag tekende de Californische gouverneur Jerry Brown een wet die energieproductie in zijn staat in 2045 uitstootvrij moet maken. Brown tekende ook een executive order waarin hij het streven naar een klimaatneutraal Californië in 2045 vastlegde.

De wet, SB 100 genaamd, legt alleen dat doel vast - hij bevat geen sancties voor als het niet lukt. Maar hij is toch meer dan symbolisch. Californië – de vijfde economie ter wereld en de Amerikaanse staat met de meeste inwoners – stelt zich al sinds 2002 doelen om de uitstoot van broeikasgas tegen te gaan, en kon die plafonds vaak voortijdig naar beneden bijstellen. De wet is de kroon op dat beleid.

Lees ook: De strijd tegen klimaatverandering voert Californië wel zonder Trump

Onder niveau 1990

Kritiek is er ook. De industrie vreest hoge energielasten. Sommige milieugroepen gaat SB 100 niet ver genoeg, omdat ook ondergrondse CO2-opslag en kernenergie vallen onder ‘uitstootvrij’ en omdat Californië voorlopig ook nog gewoon naar olie blijft boren.

Maar veel experts achten de consistentie en de resultaten van het Californische klimaatbeleid belangrijker: in juli kwam de uitstoot van broeikasgassen er twee jaar eerder dan gepland onder het niveau van 1990, terwijl de economie er sinds dat jaar met 26 procent gegroeid is.

Door Californië als klimaatkampioen te afficheren trekt Brown niet alleen een lange neus naar Trump, wiens „walgelijke onwetendheid” hij deze week in een interview met The Guardian het grootste obstakel voor klimaatbeleid noemde. Brown zendt ook een boodschap aan de wereld. Deze woensdag begint in San Francisco de Global Climate Action Summit, een top over schone energie en klimaatpolitiek. De conferentie is ook een etalage voor Amerikaans klimaatbeleid, opdat de wereld begrijpt dat de VS niet samenvallen met Trump en klimaatontkenning.

Trump brak met ‘Parijs’ en hij veegde Obama's Clean Power Plan van tafel. Het laat onverlet dat schone energie in de VS in tien jaar tijd een exponentiële groei doormaakte en niet alleen in door Democraten geleide staten. Windenergie groeide het hardst in oliestaat Texas, zonne-energie gaat hard in swing states als North Carolina en Florida. Weliswaar daalt de uitstoot van broeikasgassen in de VS vooral door de opkomst van het weinig milieuvriendelijke winnen van schaliegas, en maken zon en wind samen nu slechts 9 procent uit van Amerika’s energiemix, maar tien jaar terug was dat vrijwel nul.

Volgens journalist en schrijver Frans Verhagen trekt Amerika zich terecht niets aan van besluiten over klimaat of immigratie uit Washington. Lees daarover: Amerika’s toekomst ligt nu in Californië.

Extreme droogte

Sinds Trump in de zomer van 2017 de VS terugtrok uit het akkoord van Parijs, trekken progressieve staten en steden meer dan voorheen samen op tegen klimaatverandering. In het initiatief We Are Still In (het klimaatakkoord van Parijs), onder meer gefinancierd door voormalig burgemeester van New York Michael Bloomberg, zijn bijvoorbeeld naar eigen zeggen meer dan drieduizend lokale bestuurders uit vijftig staten verenigd.

De omslag heeft een duidelijke oorzaak. Aan Amerika’s kusten is klimaatverandering allang geen toekomst meer. Extreme droogte en enorme natuurbranden zijn in Californië normaal geworden. Het vuur aan de westkust wedijvert met het wassende water aan de oostkust. North en South Carolina zetten zich momenteel schrap voor orkaan Florence die deze week aan land komt - anderhalf miljoen mensen moeten evacueren. Klimaatverandering werkt beide vormen van extreem weer in de hand.

Correctie (12 september 2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat Californië de dichtstbevolkte staat van de VS is. Het is de staat met de meeste inwoners. De dichtstbevolkte staat is New Jersey.

    • Maartje Somers