Brieven

Brieven 11/9/2018

Witwasaffaire ING (2)

Moreel besef is weg

ING kreeg vorige week een recordboete van 775 miljoen euro. Daarop volgde veel commentaar, maar het wezenlijke probleem bleef nog buiten beschouwing. Dat ligt namelijk niet zozeer bij de banken, maar bij onze gehele samenleving die het besef van goed en kwaad verbannen heeft. Het veel geopperde idee dat beter toezicht nodig is, ontkent de werkelijkheid dat de toezichthouders uit hetzelfde hout gesneden zijn als de direct betrokkenen bij het ontoelaatbare handelen. Ze zijn gevormd door dezelfde instituten met dezelfde opvattingen over morele waarden en hebben daarom geen gezag om verbeteringen te verwezenlijken. De gangbare opvattingen zijn terug te voeren tot onder meer Nietzsche (ieder stelt zijn eigen waarden en normen), Foucault (de waarheid bestaat niet) en Sartre (gezag is verwerpelijk). In een televisie-interview van journalist Joris Luyendijk heeft oud-bankier en oud-minister Onno Ruding bovendien een veelzeggende uitspraak gedaan: ‘de bancaire sector is niet immoreel maar amoreel’. Het is een machine waarop morele normen niet toepasbaar zijn. Het is daarom een illusie te verwachten dat toezichthouders orde op zaken kunnen stellen. We moeten ons als samenleving afvragen of onze ideeën wel deugen.

Mijn strijd

Ik wist niet wat ik zag

Gisteren zag ik tot mijn grote ontsteltenis bij de respectabele Amsterdamse boekhandel Scheltema een stapel prachtig uitgegeven exemplaren liggen van Mijn strijd van Adolf Hitler. Ik wist niet wat ik zag. De overlevenden van de Holocaust zijn nog niet eens allemaal dood. Voor mij als kind van twee vervolgde ouders gaat dit echt over de grens van wat nog te verdragen is; over de grens van moraal, ethiek, of gewoon fatsoen. Dat dit zomaar kan! Wilders wordt vervolgd om zijn uitspraken, minister Blok krijgt het te verduren om zijn oprispingen over de invloed van genen, maar de boekhandelaren van Nederland mogen dit haatdragende en antisemitische boek kennelijk straffeloos verkopen. Ik vind het een godsgruwelijke schande. Boekhandelaren van Nederland, ik doe een beroep op uw fatsoen en empathisch vermogen en roep u op om dit boek uit uw schappen te verwijderen.

Ruttes draagvlak

Gelegenheidsargument

Twee weken geleden drukte premier Mark Rutte een voorstel door waarvoor erg weinig draagvlak is: de afschaffing van de dividendbelasting. Hiermee is circa 80 procent van de Nederlandse kiezers het oneens. Zelfs bij sommige coalitiepartners is er nauwelijks steun voor de maatregel. Rutte wéét dat er geen draagvlak is.

Dan verdedigt hij een week later de uitzetting van twee Armeense kinderen die al tien jaar in Nederland leven. Dat zou nodig zijn omdat anders het draagvlak voor de opvang van echte asielzoekers in gevaar komt. Het een is slechts met het ander te rijmen als iemand geen visie wil hebben en het behoud van macht boven inhoud stelt. Kabinetsbeleid dat verkocht moet worden met onsamenhangende gelegenheidsargumenten verdient geen draagvlak.

Correcties/aanvullingen

Nøtel The Hague

In de recensie Het hotel van de toekomst als dystopische videogame (7/9, p. C20) stond dat Nøtel The Hague bij Stroom Den Haag tot 4 september te zien was. De tentoonstelling is te zien tot 4 november.

Interview Kees Koolen

Bij het artikel Dit is het moment voor de superbatterij (8/9, p. E9) ontbrak de naam van de auteur. De auteur is Annette Toonen.

Cora van der Kooij

In het artikel Altijd aan het studeren over Cora van der Kooij (De Laatste Bladzijde , 1/9, p. 33) stond dat zij de opleiding tot verpleegkunde volgde aan de VU. Dit is onjuist: ze werd intern opgeleid in het VU-ziekenhuis.

    • J.F. Kruse
    • Paul Dikker
    • Geert Panhuysen