Braziliaanse presidentskandidaat Haddad moet razendsnel uit Lula’s schaduw treden

De gedetineerde Braziliaanse oud-president Lula is definitief van de kieslijst afgevoerd. Zijn opvolger Haddad heeft minder dan vier weken om zich geliefd te maken.

Fernando Haddad Foto Rodolfo Buhrer

Het zal voor Fernando Haddad (55) niet makkelijk worden om zich te profileren als presidentskandidaat van de Arbeiderspartij (PT). Als ‘running mate’ van Luiz ‘Lula’ da Silva stond hij lang in de schaduw van de populaire linkse oud-president. Nu de PT de van deelname uitgesloten Lula definitief van de kieslijst heeft afgevoerd, heeft Haddad minder dan vier weken om zich aan de Braziliaanse kiezer te presenteren als potentiële president.

Begin deze maand blokkeerde het electorale hof Lula’s deelname al: hij zit sinds april in de gevangenis vanwege corruptie. De PT bleef echter vasthouden aan zijn kandidatuur. In tv-spotjes werden oude toespraken van Lula herhaald, aangevuld met wat oneliners van Haddad. Die hield als stand-in af en toe een masker met Lula’s afbeelding voor zijn gezicht. Pas vlak voor het verstrijken van de deadline voor het indienen van de definitieve kandidatenlijst, liet de partij Lula alsnog los en schoof Haddad door naar het presidentskandidaatschap.

Ingetogen academicus

Nu staat Haddad nog op 9 procent in de peilingen. Zonder Lula op het stembiljet, maar met diens steun, moet Haddad volgens analisten snel kunnen gaan stijgen en doorstoten naar de tweede ronde. Lula is nog steeds de machtigste en meest invloedrijke politicus in Brazilie, zelfs vanuit de gevangenis. Dat hij in staat is om een door hem aangewezen opvolger tot president te laten kiezen, bleek al in 2010 toen Dilma Rousseff de verkiezingen won.

In tegenstelling tot Lula is Haddad geen man van het volk en hij mist diens charisma. De jurist en econoom van Libanese komaf is meer een ingetogen academicus. De afgelopen weken probeerde hij van dat intellectuele imago af te komen. Tijdens een verkiezingstournee door het arme noordoosten van Brazilië – waar Lula vandaan komt en de kern van het electoraat van de PT zit – was Haddads toon opvallend losser, zijn taalgebruik simpeler en ging hij gekleed in traditionele, regionale klederdracht enthousiast op de foto met aanhangers.

Haddad heeft ruime bestuurlijke ervaring. Hij was tussen 2013 en 2017 burgemeester van São Paulo en daarvoor minister van onderwijs onder Lula. In São Paulo pakte hij het wijdverbreide crackprobleem aan. Ook moderniseerde hij de economie en het transportsysteem in Brazilie’s grootste stad. Als minister maakte hij onder meer de universiteit toegankelijker voor een brede laag van de bevolking.

Tegenslagen en concurrentie

Vorige week kreeg Haddad een grote tegenslag te incasseren. Justitie maakte bekend hem te willen vervolgen voor corruptie gerelateerd aan Operatie Lava Jato, het grote corruptieschandaal dat Brazilië sinds 2014 in de greep houdt en waar ook Lula nu voor in de cel zit. Haddad zou 3 miljoen real (ruim 700.000 euro) aan steekpenningen hebben ontvangen van een groot bouwbedrijf. In ruil voor deze donatie aan zijn burgemeesterscampagne schoof hij het bedrijf grote opdrachten toe.

Haddad ontkent en tot een zaak zal het niet komen voor de verkiezingen, maar het is een smet op zijn blazoen. Brazilianen willen bij deze verkiezingen juist afrekenen met de enorme corruptie in het land.

Recente peilingen tonen bovendien de opmars van Ciro Gomes, presidentskandidaat van concurrerende, centrumlinkse Democratische Arbeiderspartij. Gomes trekt veel voormalig Lula-stemmers aan en lijkt te profiteren van het feit dat de PT zo lang gedraald heeft met het aanwijzen van Haddad als Lula’s vervanger.

    • Nina Jurna