VS openen aanval op Strafhof

Diplomatie Veiligheidsadviseur John Bolton noemt het Internationaal Strafhof in Den Haag „onwettig”.

Washington, 10 september 2018. Bolton houdt zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als veiligheidsadviseur afgelopen lente. Foto REUTERS/Eric Thayer

De Amerikaanse Nationale Veiligheidsadviseur John Bolton heeft maandag een frontale aanval geopend op het Internationaal Strafhof in Den Haag. Hij noemde het hof „onwettig” en hekelde zowel plannen voor een onderzoek van het hof naar mogelijke oorlogsmisdaden van Amerikaanse militairen in Afghanistan als die van Israël in bezet Palestijns gebied.

„We zullen niet samenwerken met het ICC [het Strafhof, red.]”, zei Bolton tijdens een rede in Washington. „We zullen geen steun verlenen aan het ICC. We zullen geen partij worden bij het ICC. We zullen het ICC rustig laten sterven. In praktisch alle opzichten is het ICC voor ons immers toch al dood.”

De agressievere Amerikaanse opstelling betekent een nieuwe tegenslag voor het Strafhof, dat toch al moeite heeft zijn geloofwaardigheid te vestigen. Sinds het in 2002 operationeel werd, kwam het Hof tot slechts drie veroordelingen: twee Congolese militieleiders en een Malinese islamitische fundamentalist, geen van allen ‘grote vissen’. De veroordeelde Congolese politicus Jean-Pierre Bemba werd dit jaar alsnog vrijgesproken.

De VS zijn vanaf het begin sceptisch geweest over het Strafhof en hebben het zogeheten Statuut van Rome hierover ook nooit geratificeerd, al toonde Washington zich onder president Obama coöperatiever dan onder diens voorganger Bush en zijn opvolger Trump.

Bolton maakte echter tijdens zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden dit voorjaar duidelijk dat de VS het Strafhof ook actief zullen tegenwerken. „De Verenigde Staten zullen alle noodzakelijke middelen inzetten om onze burgers en die van onze bondgenoten te beschermen tegen ongerechtvaardigde vervolging door dit onwettige hof”, zei hij in zijn rede voor de Federalist Society, een conservatieve groepering.

Om deze opvatting kracht bij te zetten kondigde Bolton aan dat de VS de missie van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) in Washington sluiten. De Palestijnse gezant in Washington, Husam Zomlot, die overigens al maanden niet meer op zijn standplaats zat uit protest tegen de Amerikaanse erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël, bevestigde maandag in Ramallah dat de Palestijnen hierover door de VS op de hoogte waren gesteld.

Lees ook over de symbolische verplaatsing van de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem: Stilletjes wordt Jeruzalem almaar minder Palestijns

Zomlot sprak van „een roekeloze escalatie” van de kant van de VS. „Het is een besluit om Israël te beschermen in geval van oorlogsmisdaden en het stelsel van het internationale recht te ontmantelen. Dit is een oorlog niet alleen tegen de Palestijnen maar tegen ons allen, tegen ons gezonde verstand”, zei hij.

Rechters niet welkom in VS

Palestina, anders dan de VS en Israël wel ICC-lid, had in mei de woede gewekt van de VS en Israël door bij het Strafhof aan te dringen op een onderzoek naar misdrijven die Israël sinds 2014 begaan zou hebben op vooral de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem.

Als het Strafhof een onderzoek naar Amerikaanse militairen in Afghanistan doorzet, dreigde Bolton verder, zal de regering-Trump overwegen rechters en aanklagers van het Hof de toegang tot de VS te ontzeggen. Eventuele fondsen van hen in de VS zullen worden bevroren en ze zouden in Amerikaanse rechtbanken kunnen worden vervolgd.

In Afrika is de kritiek soms dat het Strafhof vooral achter Afrikaanse verdachten aangaat, die niet de bescherming van machtige staten genieten. Mede hierom bekijkt het Strafhof nu aarzelend of het onderzoeken moet instellen naar mogelijke misdrijven van Amerikaanse militairen in Afghanistan en van Israëliërs in bezet Palestijns gebied.

M.m.v. Jannie Schipper in Jeruzalem.
    • Floris van Straaten