Opinie

    • Arjen Fortuin

Het goede doen met Lili en Howick en Daan Schuurmans

Zap Lili en Howick gaven na hun terugkeer het eerste interview aan het Jeugdjournaal. In de serie ‘Ik weet wie je bent’ probeert ook Daan Schuurmans moreel het juiste te doen.

Lili en Howick in het Jeugdjournaal NTR

Zondag gaven Lili en Howick het eerste interview nadat hun uitzetting was afgewend aan het Jeugdjournaal. De setting was mooi huiselijk: de kinderen samen op de bank, de verslaggever op een kussentje vóór de bank. Ze leken nog beduusd van hun herkregen Nederlandse toekomst. Howick zei dat hij zich ‘vreemd genoeg’ misschien wel het meest verheugde op school – wat symboliseert hoe de twee terugvloeien in de samenleving die al jaren de hunne is: een school, een huiskamer en het Jeugdjournaal.

Ik moest ook aan Lili en Howick denken tijdens de derde aflevering van de uitstekende nieuwe dramaserie Ik weet wie je bent (KRO-NCRV). Daan Schuurmans speelt daarin een advocaat die ervan wordt verdacht betrokken te zijn bij de verdwijning van zijn studerende nichtje. Zij is spoorloos, haar bloed en telefoon lagen op zijn achterbank en hij kan zich niets herinneren van wat er is gebeurd.

Zegt hij. Want al snel wordt duidelijk dat deze Daniël Elias een advocaat van het meedogenloze soort is. Een nare man met nare vrienden. Een nare vrouw, ook. (Hij tegen haar: „Ik geloof niet dat ik jou aardig vind.”) De plot is na drie weken dusdanig vertakt dat je je kunt voorstellen dat de serie zestien afleveringen gaat tellen. De grote vraag van Ik weet wie je bent is of het geheugenverlies van Elias echt is of gespeeld, met als complicatie dat hij één vrouw uit zijn verleden, een oud-minnares, wel herkent. Zondagavond groef hij ineens iets op. (Voor de spoilervrezers: het was geen lijk.)

Het interessante aan het al dan niet gefingeerde geheugenverlies van de advocaat is dat het bepaalde vermogens (liegen, manipuleren) niet heeft aangetast, maar dat hij moreel gereset lijkt te zijn. Want zijn vrouw en kantoorpartner ontdekken tot hun grote frustratie dat zijn keiharde opportunisme heeft plaatsgemaakt voor het verlangen om het juiste te doen. Hij wil een goed mens zijn.

Met dat verlangen zijn we terug bij wat er de afgelopen twee weken rondom Howick en Lili op televisie zagen gebeuren: hoe het verlangen om ‘het juiste te doen’ steeds dominanter en dwingender werd.

De talkshows speelden daar een sturende rol in, te beginnen met Laat op Eén. In de laatste zes afleveringen besteedde Nadia Moussaid viermaal uitgebreid aandacht aan de zaak, inclusief een gesprek met de kinderen zelf. Vorige week kwamen M, RTL Late Night en Pauw er vaak op terug, met vrijdag bij Pauw een uitzending waarin de presentator out of character hard stelling nam tegen het uitzettingsbesluit.

Bovendien liet de voorzitter van de politiebond daar merken dat agenten die zou worden opgedragen de kinderen aan te houden, hun orders niet moesten opvolgen. Daar werd kraakhelder dat de zaak van Lili en Howick niet meer beantwoordde aan partijpolitieke logica, maar een morele kwestie was. Dat het doen van het moreel juiste soms boven de letter van de wet gaat.

Nadat het weglopen van de kinderen de situatie zaterdag nog ingewikkelder (en gevaarlijker) had gemaakt, kwamen ook de coalitiepartijen tot die conclusie. En deed staatssecretaris Harbers het juiste. Niet gebonden door zijn verleden, regels of politieke verplichtingen. Zoals in Ik weet wie je bent Daniël Elias, tot zijn essentie gereduceerd, het goede blijkt te willen doen.

Nu gaat u tegenwerpen dat Elias nep is en dat zijn rechtschapenheid wellicht een rookgordijn is waarachter een hoger opportunisme schuilgaat. Ik ga ervan uit dat dat laatste bij de Nederlandse regering niet het geval is.

    • Arjen Fortuin