GroenLinks begint met ‘kantinetour’ op de SP te lijken

In de popzaal Afas Live sluit Jesse Klaver zijn reis langs hardwerkende buschauffeurs, verpleegsters en onderwijzers af.

GroenLinks-leiders Jesse Klaver spreekt zondag buschauffeurs, verpleegsters en onderwijzers toen in popzaal Afas Live in Amsterdam. Foto Olivier Middendorp

Gevoel voor timing kan Jesse Klaver niet worden ontzegd. En een beetje geluk evenmin. In de week dat de boze basisschoolleraren van ‘PO in Actie’ de handen ineen hebben geslagen met evenzeer ongelukkige collega’s van andere overheidsdiensten (politie, zorg en defensie) organiseerde GroenLinks een grote bijeenkomst in Amsterdam-Zuidoost om tot eenzelfde verbroedering – en actie – te komen tussen precies die hardwerkende en bezorgde mensen uit de publieke sector.

GroenLinks had de grote popzaal Afas Live al maanden geleden geboekt. Maar pas deze week bleek dat PO in Actie óók een actiedag wil organiseren. Op 2 oktober moet er een grote manifestatie in Den Haag plaatsvinden waar agenten, verpleegsters, buschauffeurs en andere publieke dienstverleners willen demonstreren tegen het kabinetsbeleid van premier Rutte, dat in hun ogen slechts ten dienste staat van multinationals. Overigens is een van de initiatiefnemers van PO in Actie actief lid van GroenLinks.

De vorige keer dat Klaver Afas Live vol kreeg, was het sluitstuk van de succesvolle campagne voor Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017 – toen met wel vijfduizend mensen.

Dit keer was de bijeenkomst de afsluiting van iets anders.

Het afgelopen jaar is Klaver op tournee geweest door het land om in kleine zaaltjes – kantines, gymzalen, aula’s – zijn ‘hand uit te steken’ naar mensen uit het maatschappelijk middenveld. Deze groep heeft volgens de GroenLinks-leider in toenemende mate last van „doorgeslagen globalisering en de macht van het grote bedrijfsleven”.

Foto: Olivier Middendorp
Foto: Olivier Middendorp

Kleine gezelschappen

De ‘kantinetour’ voerde Klaver langs veertien middelgrote steden en stadswijken als Almere, Breda, Kanaleneiland (Utrecht) en Sloterdijk (Amsterdam), waar niet de traditionele hoogopgeleide GroenLinks-kiezer woont. Het waren andere bijeenkomsten dan de massaal bezochte ‘meetups’ in verkiezingstijd, waar Klaver als bijna religieuze voorganger campagne voerde. Bij de kantinetour trof hij veel kleinere gezelschappen van speciaal uitgenodigde buschauffeurs, verpleegsters en onderwijzers. Hij speelde er de rol van de begripvolle gespreksleider uit Rondom 10 die graag wilde horen wat er speelde in de verschillende sectoren. „En wat is jouw probleem?”. Minder politieke vergezichten of programmapunten, meer het bijna therapeutisch delen van praktische problemen op de werkvloer.

Lees ook: In de hoofdstad is GroenLinks op z’n linkst

Bij de groots opgezette slotsessie in Amsterdam is de opzet dezelfde. Klaver modereert vanaf een kleine verhoging midden in de grote concertzaal de indringende testimonials van ruim 25 sprekers, waarvan sommigen al van tevoren zijn uitgezocht. Van een docent Nederlands uit Amsterdam met een burn-out tot een medewerker van het UWV die zegt te weinig tijd te krijgen voor gesprekken met uitkeringsgerechtigden. Van een buschauffeur uit Brabant die klaagt over de „vereconomisering” van zijn werk tot een kraamverzorgster uit Gouda die waarschuwt voor het tekort aan personeel.

In zijn slotspeech presenteerde Klaver zondag zijn lessen en conclusies uit de kantinetour. „De publieke sector is failliet”.

Klaver uit zijn bewondering voor de mensen om hem heen, die bereid zijn hun mond op te trekken en op te staan. „Dat is waar verandering begint.” Hij vindt het hoog tijd dat de politiek de publieke sector, die volgens hem in de afgelopen dertig jaar is afgebroken, weer gaat herstellen. Dat gaat wat hem betreft, net zoals het herstel van de financiële sector tien jaar geleden, „miljarden kosten.” In eerste instantie moet het kabinet 2 miljard euro in de publieke sector „investeren”. Dat zal hij straks na Prinsjesdag bij het kabinet als „harde eis” op tafel leggen. Wat er precies met dit geld moet gebeuren wordt niet duidelijk. Het bedrag lijkt eerder symbolisch te zijn gekozen: de door links zo verfoeide afschaffing van de dividendbelasting ook zo’n 2 miljard gaat kosten.

Foto: Olivier Middendorp
Foto: Olivier Middendorp

Brood met kruidenboter

De bijeenkomst van GroenLinks doet in veel opzichten denken aan actiepartijen als de SP: de toon van Klaver, het publiek in de zaal (tussen groene partij-jasjes ook veel rode truien) en de oproep tot actie – op de tafels liggen naast brood met kruidenboter, grote rode en witte borden met teksten als ‘Meer personeel’ en ‘Minder administratie’. Een van de sprekers heet zelfs Jan Marijnissen, maar zegt er zelf bij geen familie te zijn.

Het is volgens deze Marijnissen, een 57-jarige docent uit het speciaal onderwijs in Den Haag en al jaren actief lid van GroenLinks, niet de bedoeling de bijeenkomst in Amsterdam Zuidoost om „zieltjes te winnen”. „Het gaat ons om de gezamenlijke problemen die hier worden benoemd. Ik merk op mijn school dat collega’s van links en recht bereid zijn om hier actie voor te voeren.”

Kim van Strien (30), lerares Frans uit Katwijk is naar Amsterdam gekomen om haar initiatief ‘VO in actie’ toe te lichten om de strijd tegen werkdruk uit te breiden naar het voortgezet onderwijs. Ze vindt het bewonderenswaardig dat Klaver zo voor de publieke sector opkomt. „Dit had een mooi SP-ding kunnen zijn.” Maar ze zal straks niet als beloning op GroenLinks gaan stemmen. „Ik ben lid van de SP en blijf die partij trouw.”

    • Philip de Witt Wijnen