Broekers kan na verkiezingen niet terugkeren als senaatsvoorzitter

Ankie Broekers-Knol (VVD) zal niet nog een periode voorzitter zijn van de Eerste Kamer. Broekers blijft nog aan tot de Senaatsverkiezingen in mei.

Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol tijdens een debat in de senaat. Foto Bart Maat/ ANP

Senaatsvoorzitter Ankie Broekers-Knol (VVD) keert na de verkiezingen komend voorjaar niet terug in de Eerste Kamer. Dat bevestigt zij nadat ze bij WNL op Zondag haar vertrek bekendmaakte. Broekers (71) heeft formeel zelf besloten zich niet opnieuw te kandideren voor de lijst van haar partij, maar beëindigt haar politieke carrière niet op eigen initiatief, zegt ze tegen NRC. „Ik had mijn partijvoorzitter (Christianne van der Wal, red.) en fractievoorzitter (Annemarie Jorritsma, red.) verteld dat ik graag nog een paar jaar voorzitter zou willen blijven.” Broekers is in de senaat populair bij zowel coalitie- als oppositiepartijen en is een stabiele factor in de VVD, waar de laatste tijd prominenten in integriteitskwesties verwikkeld raakten. Ze had ook een praktische motivatie om langer door te willen: de griffier, de hoogste ambtenaar van de Eerste Kamer, is net vervangen en het parlement wacht een ingewikkelde verhuizing door de grootscheepse verbouwing van het Binnenhof.

Maar de VVD-top deed geen beroep op haar om te blijven. Sterker nog, zegt Broekers, ze „kreeg het signaal dat er geen verlenging in zat” omdat de senaatsfractie moet verjongen. Broekers, die in 2001 tot de Eerste Kamer toetrad, kreeg vier jaar geleden dispensatie om langer dan het maximale aantal VVD-termijnen aan te blijven en die zou ze niet opnieuw krijgen, begreep ze.

De leden van de Provinciale Staten, waarvoor in maart verkiezingen zijn, kiezen in mei de nieuwe leden voor de Eerste Kamer. Kort daarna selecteren de senatoren uit hun midden een voorzitter. Broekers’ vertrek creëert een interessante vacature op het Binnenhof.

Unaniem herkozen

Voorheen waren het voorzitterschap van de Eerste Kamer, Tweede Kamer en het Hoge College van Staat baantjes die binnen de coalitie verdeeld werden. Maar dat ‘lukt’ de afgelopen jaren niet meer. Zowel Broekers (in 2013) als Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib (in 2016) wonnen op eigen initiatief de sympathie van een meerderheid van hun collega’s. In 2015 werd Broekers unaniem herkozen.

De verwachting op basis van huidige peilingen is dat de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in de senaat haar krappe meerderheid, 38 van de 75 zetels, in 2019 verliest. Dat kan grote gevolgen hebben voor wetgeving die de senaat moet goedkeuren, maar ook voor het gemak waarmee een Kamervoorzitter naar voren geschoven kan worden. Toch verwachten verschillende senatoren dat een CDA’er of VVD’er de post zal krijgen. Ook binnen de oppositie wordt het onmogelijk geacht dat de PVV en GroenLinks zich achter een kandidaat van elkaar scharen. Er hebben zich nog geen potentiële opvolgers gemeld.

Aanvulling: Dit bericht is na een gesprek met Ankie Broekers geactualiseerd.

    • Emilie van Outeren