Leids studentencorps grijpt in bij ‘verstikkende verenigingscultuur’

Minerva

Het Leidse studentencorps Minerva moet interne ‘Corpswet’ drastisch aanpassen om excessen met drank, drugs, fysiek geweld en seks.

Het gebouw van studentenvereniging Minerva in Leiden Foto David van Dam

Het bestuur van de Leidse studentenvereniging Minerva grijpt in om de „verstikkende cultuur” van de vereniging „een halt toe te roepen”. Dat blijkt uit een interne mail aan de leden en een lijst met aanbevelingen, allebei in handen van NRC. De afgelopen maanden deed een advocatenkantoor onderzoek naar de cultuur binnen één van de oudste corpora van Nederland. Het verenigingsbestuur kondigt naar aanleiding daarvan een „cultuurprogramma” aan.

Alles moet anders, blijkt uit de aanbevelingen die de advocaten doen om de verenigingscultuur te veranderen. De lijst telt 31 voorstellen en moet zorgen dat binnen het hele Leidse corps van ongeveer 2.000 leden dezelfde normen en waarden gaan heersen, blijkt uit de stukken. De ‘Corpswet’, de interne regels van het corps, moet „kritisch worden herzien” en op meerdere punten worden aangepast, onder meer op de strafmaten voor wangedrag van zowel individuele als groepjes leden. Dat moet een einde maken aan excessen met drank, drugs, fysiek geweld en seks.

Lees ook: Ontgroening, je moet er gewoon even doorheen

Eerder dit jaar kondigde de Rotterdamse studentenvereniging RSC/RVSV al een „extreme cultuurverandering” aan. Dat was naar aanleiding van gewelddadige excessen tijdens ontgroeningen. De afgelopen jaren kwamen ook corpora in onder andere Groningen en Delft in het nieuws door incidenten met geweld, drank en seks. Daarop besloten universiteiten hen te korten op de financiering.

In Leiden moeten gebruiken aangepast of afgeschaft worden, blijkt uit de aanbevelingen. De drankcultuur binnen het corps moet worden tegengegaan. Leden mogen niet meer gedwongen worden alcohol te drinken. Eerstejaars leden mogen niet meer worden verplicht om twee maal per week aanwezig te zijn op vaste borrelavonden, en niet meer gedwongen worden jenever te drinken als ze op die avonden te laat komen.

‘Bilnaad-adjes’

Die laatste aanbeveling is door het verenigingsbestuur al tijdens het onderzoek door advocatenkantoor Sjöcrona – Van Stigt overgenomen. Ook moeten ‘bilnaad-adjes’ worden afgeschaft. Daarbij moet een lid alcohol opdrinken die door de bilnaad van een ander lid wordt gegoten. In Leiden verloopt de kennismakingstijd (KMT), waarin nieuwe leden de vereniging leren kennen, doorgaans zonder incidenten: de voorgestelde veranderingen gaan om de meer besloten activiteiten.

Zo moet er een einde komen aan „al dan niet gedwongen momenten van naakt op de sociëteit”. Dat slaat volgens een betrokkene onder meer op ontgroeningsrituelen van verticale verbanden, een groep jaarclubs, van de vereniging. Sommige jaarclubs worden naakt door een net in de sociëteitszaal gejaagd voordat ze lid van zo’n verticaal verband kunnen worden. Achter gesloten deuren van sociëteitskamers zouden vaker grensoverschrijdende ontgroeningen plaatsvinden.

Ook moeten er meer drugstests komen, niet uitgevoerd door bestuursleden, maar door „leden met een onafhankelijke rol”. Volgens betrokkenen zou vooral in vooraanstaande studentenhuizen en verbanden veel (hard)drugs gebruikt worden. In de beslotenheid van die huizen en verbanden zou volgens een betrokkene een „grimmige cultuur” heersen waarin fysiek geweld, drugsgebruik en alcoholmisbruik voorkomen. „In het bijzonder” bij verenigingshuizen moeten de normen en waarden veranderen, volgens de aanbevelingen.

Wangedrag

Leden van die huizen en verbanden zijn „hofleverancier” van het bestuur. Dat zou er toe leiden dat er onvoldoende interne controle is op de regels, normen en gebruiken. Bestuursleden van de vereniging treden niet hard genoeg op bij uitwassen, omdat ze hun vrienden proberen te beschermen. Het is volgens de onderzoekers nu onduidelijk wat er moet gebeuren als bestuursleden „ongewenst gedrag” stimuleren, of maatregelen achterwege laten. Voortaan moeten bij wangedrag niet alleen individuele leden van zo’n huis of verband gestraft worden, maar ook het huis of verband zelf. Juist de harde kern van leden moet zich „committeren” aan het cultuurprogramma om het te laten slagen, schrijven de onderzoekers in hun aanbevelingen.

Rector magnificus van de Universiteit Leiden Carel Stolker noemt het de conclusies van het onderzoek op Twitter „verbijsterend”. „Dat het zo erg was, had ik niet verwacht.” Aftredend praeses Ivo Dorresteijn schreef vrijdag aan de Minerva-leden dat het cultuurprogramma „een traject is wat de komende jaren binnen de Vereniging zal moeten groeien. Dit onderzoek is een eerste aanzet tot bepaalde veranderingen en daarmee ook vooruitgang, het zal iets zijn waar de Vereniging de komende jaren constant mee bezig zal zijn.”

Huidige praeses van Minerva Philip Ackermans, dit weekend aangetreden, laat weten: „Ik ben dit weekend niet in Leiden dus wil niet inhoudelijk reageren.”

    • Mark Lievisse Adriaanse