We Are Here kraakt ook pand in grachtengordel – ‘vanwege zichtbaarheid’

Leidsegracht

Eerder kondigde het asielkrakerscollectief aan ermee op te houden. Maar de club is uiteengevallen in verschillende groepen.

Het kapitale pand aan de Leidsegracht, waar zondag zestien vrouwen van We Are Here in trokken. Foto Sjoerd de Jong

Er hangt een spandoek met, in het Engels, ‘Wij vrouwen hebben bescherming en medicijnen nodig’. Op het raam is een A4’tje bevestigd: de nieuwe bewoners zijn „van plan om hier rustig te wonen” en „maken graag kennis met buurtbewoners”. Maar van de vrouw uit Eritrea die de deur opendoet, mag de verslaggever niet naar binnen.

We Are Here heeft weer toegeslagen – en nu voor het eerst in de grachtengordel. Sinds afgelopen zondag hebben zestien vrouwen van het asielkrakerscollectief een kapitaal pand betrokken aan de Leidsegracht. Ze zijn afkomstig uit Somalië, Eritrea, Ethiopië en ongedocumenteerd. In een persbericht nodigen ze burgemeester Femke Halsema, die binnenkort de ambtswoning om de hoek op de Herengracht betrekt, uit voor een kop koffie.

Maar wacht eens even, We Are Here zou toch stoppen met kraken? Nadat de groep in juni uit een kantoorpand in Amstelveen was gezet, zei woordvoerder Khalid Jone nog dat de groep uitgeprocedeerde asielzoekers voortaan naar de tijdelijke dagopvang van de gemeente zou gaan.

Sindsdien zijn er toch weer asielkrakers opgedoken in leegstaande panden in Duivendrecht, Amsterdam-Noord en Nieuw-West. Het vluchtelingencollectief is uiteen gevallen: in werkelijkheid is er niet één We Are Here meer, maar ten minste vijf verschillende subgroepjes.

Zo vormen de ongedocumenteerden uit Amstelveen, die daarvoor in de Rudolf Dieselstraat in Oost zaten, de ‘franstalige groep’ van We Are Here. Hun woordvoerder Jone kreeg onlangs na zestien jaar alsnog een verblijfsvergunning, en voert dus niet langer het woord. Verder is er een ‘Swahili-groep’, die een pand heeft gekraakt aan het Buikslotermeerplein in Noord maar daar binnenkort uit moet.

Lees ook: hoe de vele krakersacties van We Are Here de verhoudingen in de gemeente op scherp zetten.

De kraaksters van de Leidsegracht vormen de ‘vrouwengroep’ van We Are Here. Ze kraakten hiervoor een pand in Slotervaart. Volgens Rense Vermaak, een activist die de vrouwen helpt en namens hen het woord voert, willen zij niet naar de dagopvang in de Havenstraat omdat de voorzieningen daar „wel héél erg sober” zijn. „Je wordt bij binnenkomst gefouilleerd, je ligt met acht mensen op een kamer en als je een keer een nacht wegblijft, ben je je bed kwijt.”

Op de grachten staan de rijke stinkerds meteen op hun achterste benen

Rense Vermaak woordvoerder vrouwengroep We Are Here

De Leidsegracht hebben de kraaksters volgens Vermaak mede gekozen vanwege de „zichtbaarheid”. Een grachtenpand in de binnenstad zet de kwestie van uitgeprocedeerde asielzoekers volgens hem scherper „op de agenda” dan een anoniem kantoorgebouw in Nieuw-West. Vermaak: „Al is het wel prettiger om daar te kraken, de buurt is veel welwillender. Op de grachten staan de rijke stinkerds meteen op hun achterste benen.”

De buren op de Leidsegracht zeggen dat de kraaksters zich rustig houden. Het huis staat al enige tijd leeg en werd in juli dit jaar voor 3 miljoen euro gekocht door investeerder Hendrik Jan ten Have. Zijn bedrijf Standard Investment, dat kantoor houdt in het pand ernaast, is onder meer eigenaar van alle Burger King-filialen in Nederland.

De vrouwen van We Are Here kunnen in ieder geval enkele weken blijven zitten aan de Leidsegracht – ondanks het landelijke kraakverbod ontruimt de gemeente Amsterdam niet meteen als er sprake is van leegstand.

Hoe het daarna verder gaat hangt af van het stadsbestuur. Het linkse college wil een 24-uursopvang openen waar 500 uitgeprocedeerde asielzoekers ten minste anderhalf jaar kunnen blijven. Maar de zoektocht naar een geschikte locatie verloopt moeizaam. Vorige week liet wethouder Rutger Groot Wassink (GroenLinks) weten dat de tijdelijke opvang aan de Havenstraat langer openblijft, tot 1 november. De kans dat er voor die tijd een gebouw gevonden is en omgebouwd tot opvang, lijkt bijzonder klein – al is dat volgens een woordvoerder van het college nog wel steeds het streven.

En ook als die 24-uursopvang er straks is, zouden de verschillende groepen van We Are Here wel eens de voorkeur kunnen blijven geven aan kraken. Anderhalf jaar verblijf of niet: uiteindelijk is ook die opvang gericht op terugkeer naar het land van herkomst – en dat willen (of kunnen) de meeste ongedocumenteerden niet.

Bovendien, zegt activist Vermaak: de kraakacties wérken. Ze houden de zaak van de uitgeprocedeerde asielzoekers onder de aandacht. „Dertig tot veertig procent van We Are Here heeft de afgelopen jaren alsnog een verblijfstatus gekregen.”

    • Thijs Niemantsverdriet