Is onderzoek op hoge berg een les voor de IC-patiënt?

Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier een opvallend persbericht. Deze week: ondanks weinig zuurstof blijft de doorbloeding van de huid bij sherpa’s op peil. Kan dat patiënten op de intensive care helpen?

Chomba Sherpa laat zich onderzoeken. Foto Xtreme Everest

Sherpa’s hebben, in een basiskamp op de Mount Everest, een beter huiddoorbloeding dan ‘laaglanders’ op die hoogte van 5.300 meter. Dat meetresultaat levert een persbericht op met als kop: ‘Lessen van de sherpa’s op de Everest zou de behandeling op de intensive care kunnen verbeteren.’

Ging het onderzoek over patiënten op de intensive care? Welnee. Tussen de meetresultaten en de suggestie in de kop van het persbericht liggen nog tientallen jaren onderzoek.

Helemaal achterin de de dinsdag verschenen wetenschappelijke publicatie stellen de onderzoekers de vraag of hun vondst belangrijk is voor mensen met een levensbedreigende ziekten.

Ze hebben geen duidelijk antwoord. Meer onderzoek is nodig. Het is nog maar de vraag of het moleculair mechanisme waarmee op grote hoogte (en onder zuurstofarme omstandigheden) sherpa’s de zuurstofvoorziening van hun lichaam op peil houden ook een rol speelt bij ernstig zieke mensen op de IC of na een hartaanval. Sherpa’s gaan goed om met weinig zuurstof, maar die IC-patiënten krijgen soms extra veel zuurstof, waarna alsnóg hun organen en weefsel soms schade oplopen door zuurstoftekort.

De sherpa’s leven al 500 generaties op hoogten boven de 4.000 meter. Ze reageren op zuurstoftekort niet met de aanmaak van meer hemoglobine om zuurstof te transporteren, zoals laaglanders doen, maar ze vergroten de doorbloeding van de kleinste bloedvaten, waardoor de zuurstofvoorziening naar weefsels en organen op peil blijft. Het moleculair mechanisme van die betere microcirculatie (door vasomotion) is onbekend. Maar duidelijk is dat bij de laaglanders die microcirculatie op de Everest verstoord raakt. Of dat ook bij ernstig zieke mensen de ziekte verergert moet nog blijken.

    • Wim Köhler