Opinie

    • Auke Kok

Amsterdam, de gevangene van haar eigen vrijheidsidee

‘Sorry, mag ik u iets vragen?” Een Amerikaanse hield mij staande. Ik stapte af. „Waar is de dichtstbijzijnde coffeeshop?” Ik keek het Rokin af en probeerde mij een coffeeshop voor de geest te halen. Dat viel niet mee. „Die zijn overal”, zei ik, waar de vrouw weinig aan had. „Maar waar precies weet ik niet, ik rook niet.”

Verbaasde blik, alsof ze me niet geloofde.

Hier in de buurt zal Jozias van Aartsen ook wel eens zijn aangehouden tijdens zijn wandelingen tussen de Stopera en zijn woning in de Leidsedwarsstraat. De waarnemend burgemeester verbaasde zich erover hoe vaak hij moest zeggen waar coffeeshops waren, en waar de Wallen. Voor Van Aartsen een illustratie van de onder haar vrijzinnigheid zuchtende stad. Kort gezegd pleit Van Aartsen, maandag terug in Amsterdam om het academisch jaar te openen, voor een ingrijpende bezinning op onze reputatie van alles moet kunnen; de lokroep van vrijheid-blijheid heeft ons opgezadeld met een nauwelijks nog te beteugelen drugstoerisme en -criminaliteit.

De lokroep van vrijheid-blijheid heeft ons opgezadeld met een nauwelijks nog te beteugelen drugstoerisme en -criminaliteit

De oude vos Van Aartsen deed zijn uitspraken natuurlijk niet zomaar. De VVD’er kent het almaar groeiende ongenoegen wat betreft chaos en overlast in de binnenstad maar al te goed. Van Aartsen dacht natuurlijk, ik zal die Femke een opkontje geven. Burgemeester Halsema heeft zich voorgenomen de chaos van lallende en blowende bezoekers en dealers met harde hand te bestrijden. Dan kan ze ieder opkontje gebruiken. Want ja, hoe bestrijd je een reputatie die al zo lang bestaat? Folderen in Colorado en Australië zal geen soelaas bieden. De mensen zullen blijven komen, sterker, over zeven jaar zal het toerisme met nog eens een derde zijn toegenomen en daarvan komt een substantieel deel mede hierheen voor sex ’n drugs.

Coffeeshops sluiten lijkt simpel, maar dat levert weinig op: sinds de jaren negentig is de hoeveelheid coffeeshops flink geslonken en het aantal bezoekers dat de weg naar The Bulldog en aanverwante gedoogwinkels vraagt alleen maar gestegen. De associatie van ‘Amsterdam’ met bandeloosheid is oeroud en ijzersterk. Dus zeg het maar.

Hetzelfde geldt voor de Wallen. Net als bij Van Aartsen staat ook bij mij de vraag of ik the way naar the red light district weet op één. Iedereen van de groeiende meute bezoekers wil daar geweest zijn. Inmiddels weten we ook wat het ambitieuze plan (2007) van ex-wethouder Lodewijk Asscher om de Wallen op te schonen heeft opgeleverd. Eind juni, vlak voor het afzwaaien van a.i. Jozias van Aartsen maakte een rapport van de Rekenkamer Metropool Amsterdam er gehakt van. Economische upgrading mislukt, ondanks alle maatregelen, waaronder het terugdringen van hoerenpanden en coffeeshops; doorbraak in criminaliteit (vrouwenhandel) niet gerealiseerd.

Ga d’r maar aan staan, Halsema. Haar toegezegde lik-op-stukbeleid zal ze héél lang en héél consequent moeten toepassen wil er van enig resultaat sprake zijn. Tot die dag zal Amsterdam zijn wat ze misschien al veel langer is dan we zelf denken, de gevangene van haar eigen vrijheidsidee.

Auke Kok is schrijver en journalist.
    • Auke Kok